ТҮРКІСТАН ЖАСТАРЫНЫҢ ҚОС АРНАДА ӨМІР СҮРУ ЖОЛЫ

Түркістанда тек көне кесенелер мен рухани ескерткіштер ғана емес, жаңаша ойлайтын, болашаққа сеніммен қарайтын жастар да өсіп келеді. Ең ерекше тұсы – мұндағы жастар заман талабына сай өмір сүрумен қатар, ұлттың тамырынан ажырамаудың үлгісін көрсетуде. Түркістан жастары үшін технология мен ұлттық дәстүр бір-біріне кереғар құбылыс емес, қайта бірін-бірі толықтыратын екі құндылық ретінде қабылданады.
Бүгінгі түркістандық жас – смартфон ұстап, әлеуметтік желіде өз ойымен бөлісе алатын, түрлі жобаларға қатысып, жаңалықты жылдам қабылдайтын саналы азамат. Бірақ ол таңғы шайды үлкендермен отырып ішеді, бата сұрағанда қолын жайып, жолда келе жатқан ақсақалға сәлем беруді ұмытпайды. Ол күнделікті өмірде заманауи стильде киінгенімен, Наурызда немесе отбасылық мерекеде ұлттық шапанын киіп шығады. Себебі бұл – оған сыртқы ережеден емес, ішкі болмыстан берілген тәрбие.
Қаланың жаңа рухани тынысы – осы буынның бойынан көрініс табуда. Түркістандағы жоғары оқу орындарында білім алып жатқан жастар ұлттық философияны тек теориядан емес, күнделікті өмірден үйренеді. Олар Ясауи ілімін заманауи көзқараспен оқиды, рух пен парасатты бүгінгі қоғам қажеттілігімен үйлестіреді. Мысалы, тарих мамандығында оқитын бір жас студент өз жобасында дәстүрлі шежірені цифрлы форматқа көшіріп, отбасылық мұраны жаңа ұрпаққа жеткізудің жолдарын ұсынып жүр. Бұл – бір ғана мысал, бірақ бүкіл үрдісті сипаттайтын айқын көрініс.
Түркістан жастары үшін дәстүр – өткеннің сарқыншағы емес, қазіргі өмірді мәнді ететін тірек. Олар үшін ата жолы – тұлғалық қалыптасуға қажетті бағдар. Бұл буын қазақтың шежіресін тек жаттап қоймай, оны өзінің отбасылық, кәсіби, азаматтық өмірінде де қолданып келеді. Үлкенмен сөйлескенде «сіз» деп құрметтесе, достарымен өзара тең пікірлеседі. Олар арасында өзгешелік бар екенін біледі, бірақ оның әрқайсысын орнымен қолданады. Мұндай мәдени тәрбие кез келген қоғамда қалыптаса бермейді, бұл – ғасырлық дәстүрі үзілмеген мекенге тән ерекшелік.
Жастар өздерінің шығармашылығында да ұлттық бояуды жаңаша үлгімен жеткізуге тырысады. Түркістандағы жас суретшілер, дизайнерлер, музыканттар мен айтыскерлер ата-баба мұрасын цифрлы формаға салып, заманауи аудиторияға ұсынып жүр. Домбыра мен битбокс, көне сарын мен электрон дыбыстар – бұл жастардың рух пен технологияны тоғыстыра алу шеберлігін көрсетеді. Олар үшін жаңашылдық – түп-тамырдан безу емес, сол тамырды заманға бейімдеу.
Бүгінгі Түркістан жастары шетелге шығып, әлем көріп келсе де, туған топырағына деген құрметі кемімейді. Керісінше, басқа елдің мәдениетін көрген сайын өз мәдениетінің тереңдігін көбірек түсіне түседі. Бұл – нағыз рухани кемелдену жолының белгісі. Жергілікті университеттерде шет тілін жетік меңгерген жастар шетел әдебиетін оқи отырып, ұлттық әдебиетті де қатар салыстырып зерттейді. Олар Абай мен Шәкәрімді оқып отырып, Достоевский мен Камюдің көзқарастарымен ой таластыра алады. Бірақ ішкі өзегі – ұлттық. Бұл – рухы сақталған ұрпақтың белгісі.
Түркістанда әлеуметтік желідегі танымал кей жастар шежіре, салт-дәстүр, бата, ұлттық тағамдар, киімдер, көнерген сөздер жайлы мазмұнды контент жасап, мыңдаған оқырманды тартуда. Олар замандастарына ата-баба өмір салтының мәнін көрсетіп қана қоймай, оны қалай қолдануға болатынын да үйретеді. Жастардың бұл әрекеті – дәстүрді сақтаудың енжар формасы емес, белсенді жаңғыртуы. Олар үшін ата дәстүр – музейдегі ескі бұйым емес, әр күнгі өмірдің құралы.
Осылайша Түркістан жастарының бойындағы екі арна – дәстүр мен технология – үйлесім тауып, жаңа өмір салтын құрап отыр. Бұл жас ұрпақ – қазақтың ғасырлар бойы қалыптастырған рухани әлемін XXI ғасырдың мәдени, әлеуметтік, зияткерлік кеңістігіне өзімен бірге алып келе жатқан буын. Олар арқылы ұлт тарихы жалғасып қана қоймай, жаңаша өрнекпен өмір сүруді үйреніп жатыр. Түркістан сол арқылы тек өткеннің мұрагері емес, болашақтың рухани бағыттаушысына айналуда.