Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде азаматтардың басты талаптарының бірі ретінде акімдердің тікелей сайлануын енгізудің маңыздылығына ерекше назар аударды. Бұл процесс тек реформа емес, мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен демократиялығын арттыруға бағытталған маңызды қадам болып табылады.
2021 жылдан бастап Қазақстанда ауылдық елді мекендердің шамамен 2,5 мың акимі сайланды, бұл жалпы санының 90%-ын құрайды. Бұл өзгеріс мемлекет тарапынан жергілікті билікті жаңарту және азаматтар мен мемлекеттік құрылымдар арасындағы байланысты нығайтуға дайын екенін көрсетеді. Қалған елді мекендерде сайлау қазіргі акимдердің өкілеттік мерзімі аяқталғаннан кейін өтетін болады. Жаңа сайланған акимдердің орташа жасы 46 жасты құрайды және олардың 60%-ы бұған дейін мемлекеттік қызметте жұмыс істемеген. Бұл басқаруға жаңа идеялар мен перспективаларды алып келеді, сондай-ақ түрлі әлеуметтік топтардың, мысалы, кәсіпкерлер мен партия мүшелерінің өкілдеріне жаңа мүмкіндіктер ашады.
Реформа аясында аудан және облыстық маңызы бар қалалардың акимдерін тікелей сайлау енгізілді. Өткен жылы жаңа ережелер бойынша 45 аким сайланды, бұл ашық және демократиялық басқаруға көшу процесін көрсетеді. Олардың жұмысын талдау тікелей сайлау жүйесін одан әрі кеңейтудің қажет екенін растады. Келесі жылдан бастап аудан және облыстық маңызы бар қалалардың акимдері тек тікелей сайлау арқылы сайланатын болады, бұл демократиялық процесті күшейтеді және азаматтарды жергілікті басқаруға белсенді қатыстыруға мүмкіндік береді. Бұл реформа саяси бәсекелестік пен жергілікті биліктің халық алдындағы жауапкершілігін арттырады.
Президент Тоқаев саяси реформалардың бір реттік бастама емес екенін атап өтті. Олардың үнемі енгізілуі және қоғамның талаптарына жауап ретінде бейімделуі мемлекет дамуының тиімділігі үшін маңызды. Бұл Қазақстанның саяси жүйесін терең модернизациялауға дайын екендігін көрсетеді, онда реформалар қоғамның сұраныстары мен өзгеріп жатқан жағдайларға жауап ретінде жүзеге асатын болады.
Позитивті өзгерістерге қарамастан, ел алдында әлі де көптеген қиындықтар бар. Кейде қоғамдық бастамаларды жеткілікті білімі жоқ популистер бұзуы мүмкін. Бұл саяси сауаттылықты арттырудың және азаматтар мен билік арасында конструктивті диалог үшін платформалар құрудың маңыздылығын көрсетеді. Азаматтардың өзекті мәселелерді талқылауға белсенді қатысып, шешім қабылдауға әсер ету мүмкіндігі болуы керек.
Акимдерді тікелей сайлау жүйесін енгізу — бұл демократиялық Қазақстанды құруға бағытталған маңызды қадам. Бұл тек жергілікті биліктің жауапкершілігін күшейтумен қатар, азаматтарға шешім қабылдау процесіне белсенді қатысу мүмкіндігін береді. Осы процесті сәтті жүзеге асыру үшін биліктің ашықтығы мен қолжетімділігін қамтамасыз ету және халықтың саяси сауаттылығын арттыру қажет.
Сондай-ақ, азаматтық қоғамды дамыту маңызды, ол барлық саяси процестердің белсенді қатысушысына айналуы тиіс. Осылайша, Қазақстан демократияның әрі қарай дамуына және қоғам қажеттіліктеріне жауап беретін тиімді басқару жүйесін құру үшін берік негіз қалыптастырады. Акимдерді тікелей сайлау — бұл тек жергілікті басқаруды жақсартуға бағытталған қадам ғана емес, сондай-ақ халықтың мүдделеріне қызмет ететін жаңа саяси сана қалыптастырудың қуатты құралы болып табылады.
