2023 жылдың I тоқсанының қорытындысы бойынша Қазақстанда жастар жұмыссыздығының деңгейі 4,1 пайызды құрады. NEET (оқымайтын, жұмыс істемейтін, даярлық курстарына қатыспайтын) жастардың үлесі 7,9 пайызды құрайды. Бұл көрсеткіштер жастардың әлеуметтік-экономикалық жағдайының күрделілігін көрсетеді. Өңірлік жастар ресурстық орталықтарында NEET санатындағы жастарды қолдауға бағытталған арнайы бөлімдер құрылып, жыл сайын гранттық қаржыландыру аясында осы жастарды жұмыспен қамту, әлеуметтендіру және кәсіптік бағдар беру бойынша жобалар іске асырылуда.
Жастарды кәсіби бағдарлау жұмысы бойынша 20 мыңнан астам жастарды қамти отырып, 100-ден астам онлайн-семинар өткізілді. Тұрақты түрде бос жұмыс орындары жәрмеңкелері ұйымдастырылып, жастарды еңбек нарығының қажеттіліктері туралы ақпараттандыру шаралары қолға алынуда. 2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба шеңберінде жұмыс іздеп жүргендер мен жұмыссыздар үшін қысқамерзімді оқыту курстары, онлайн оқыту және мемлекеттік гранттар алуға мүмкіндік берілуде.
Баспана мәселесі де жастар үшін маңызды проблема болып табылады. Статистикалық деректерге сәйкес, қазақ жастарының тек 18 пайызының жекеменшік үйі бар. Ал 52%-ы ата-анасымен бірге тұрады. Осының нәтижесінде, жастар арасында психологиялық және әлеуметтік проблемалар туындап, кейбіреулер өздерін қолайсыз жағдайда сезінуі мүмкін.
Мемлекеттік бағдарламалар аясында жастарға арналған ипотекалық бағдарламалар, мысалы, «Елорда жастары» және «Алматы жастары», 2025 жылға дейін барлық облыстарда іске қосылады. 2019 жылдан 2022 жылға дейін «Жұмыс істейтін жастар үшін сатып алу құқығынсыз жалға берілетін тұрғын үй» бағдарламасы шеңберінде 7 мыңнан астам пәтер берілді. Бұл бағдарлама жастарға 5 жыл ішінде жеке тұрғын үй сатып алуға бастапқы жарна жинауға мүмкіндік береді.
Жастар мәселелеріне арналған жобалар мен бағдарламалар мемлекеттік жастар саясаты аясында жүзеге асырылуда. Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі Жастар және отбасы істері комитетінің мәлімдемесіне сәйкес, жастарға қолдау көрсету шаралары жалғасып, жұмысқа орналасу, кәсіпкерлікті дамыту және баспана мәселелері бойынша мемлекеттік бағдарламалар әзірленуде.
Бұдан бөлек, жастардың рухани, мәдени, білім беру және кәсіби дамуына қатысты шаралар да назардан тыс қалмайды. Мысалы, жастарға арналған мәдени іс-шаралар, спорттық жарыстар және оқу бағдарламалары ұйымдастырылып, жастардың әлеуметтік өмірге белсенді қатысуын ынталандыру мақсатында жасалады.
Жастардың азаматтық белсенділігін арттыру мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының бірі болып табылады. Жастарды саяси шешімдер қабылдау процесіне қатыстыру, волонтерлік қызметтерге тарту, қоғамдық ұйымдарға мүше болу мүмкіндіктері кеңейтілуде. Осы орайда, жергілікті жастар ұйымдарының рөлі ерекше.
Қорытындылай келе, Қазақстандағы жастар саясатының тиімділігі жастардың әлеуметтік-экономикалық жағдайларын жақсартуға, жұмысқа орналасу және баспана мәселелерін шешуге бағытталуы тиіс. Бүгінгі жастарға артылған жауапкершілік еліміздің болашағын анықтайды. Егер мемлекет жастарға қажетті қолдау көрсетіп, жастар саясатын жүйелі түрде жүзеге асырса, еліміздің экономикасы мен қоғамының дамуына оң әсер етеді. Тек жастардың өздері де белсенділік танытып, қоғамның бір бөлігі ретінде жауапкершілікті сезінулері керек. Жастардың креативтілігі, еңбекқорлығы және патриотизмі – еліміздің жарқын болашағын қамтамасыз етудің негізгі факторы.
