Қазақстан – көпэтникалық және көпконфессиялық мемлекет. Мұнда тұратын әр түрлі этникалық топтар арасындағы бейбітшілік пен келісім, ұлтаралық қатынастардың тұрақтылығы – елдің әлеуметтік, экономикалық және мәдени дамуының маңызды шарты. Осыған орай, этносаралық қақтығыстарды алдын алу мәселелері қазіргі қоғамда ерекше өзекті. Бұл контексте «Этносаралық қақтығыстың алдын алу жүйесіндегі азаматтық қоғам» ақпараттық-әдістемелік құралының маңызы зор. Ол этникалық тақырыппен айналысатын қоғамдық ұйымдардың өкілдеріне, Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылымдық бөлімшелеріне, медиация кеңестеріне, сондай-ақ қазіргі ұлтаралық қатынастарға қызығушылық танытатын азаматтарға арналған.
Қазақстанда этносаралық толеранттылық пен қоғамдық келісімнің қалыптасуы – елдің тарихымен тығыз байланысты. Кеңестік кезеңнен кейінгі уақытта әр түрлі этникалық топтар арасындағы қарым-қатынасты реттеу мәселелері аса маңызды болды. Қазақстан халқы Ассамблеясы осы бағытта үлкен жұмыс атқарып келеді. Ассамблеяның негізгі мақсаты – елдегі этникалық топтардың мүдделерін қорғау, олардың мәдениеті мен тілін дамыту, сондай-ақ этносаралық келісімді нығайту.
Этносаралық толеранттылықты қалыптастыруда бірнеше принциптер маңызды:
Әділдік: Әр этникалық топтың құқықтары мен мүдделерін тең дәрежеде қорғау.
Сыйластық: Бір-бірінің мәдениетін, дінін және дәстүрлерін құрметтеу.
Диалог: Этникалық топтар арасында ашық пікір алмасу және ынтымақтастық.
Этносаралық жанжалдар қоғамда әртүрлі себептермен туындауы мүмкін. Олардың негізінде әлеуметтік, экономикалық, саяси және мәдени факторлар жатыр. Бұл жанжалдар көбінесе мынадай жағдайларда туындайды:
Әлеуметтік теңсіздік: Ресурстардың тең бөлінбеуі, жұмыссыздық, тұрғын үй мәселелері.
Мәдени айырмашылықтар: Әр түрлі этникалық топтардың мәдениеті мен дәстүрлерін түсінбеу.
Саяси қысым: Белгілі бір этникалық топтың мүдделерінің саяси деңгейде еленбеуі.
Этносаралық жанжалдарды реттеу әдістемесі – жанжалдың шығу себептерін анықтап, оны бейбіт жолмен шешу тәсілдерін ұсыну. Қазақстан халқы Ассамблеясы жанжалдарды шешу үшін бірнеше әдіс-тәсілдерді қолданады:
Медиация: Тараптар арасындағы конфликтіні шешу үшін үшінші тараптың қатысуы.
Диалог алаңдары: Этникалық топтардың өкілдерінің кездесулерін ұйымдастыру.
Білім беру бағдарламалары: Этносаралық қатынастардың мәдениетін арттыру мақсатында семинарлар мен тренингтер өткізу.
Қазақстан халқы Ассамблеясы этносаралық жанжалдардың алдын алу мен шешу ісіндегі маңызды институттардың бірі. Оның негізгі міндеттері мыналарды қамтиды:
Этникалық топтар арасындағы диалогты қолдау: Ассамблея түрлі этникалық топтардың мәдениеті мен дәстүрлерін насихаттайды, этносаралық қатынастарды нығайтуға бағытталған шараларды ұйымдастырады.
Ақпараттық-әдістемелік қолдау: Ассамблея этносаралық келісім мен толеранттылықты дамыту үшін қажетті ақпараттық ресурстар мен әдістемелерді ұсынады.
«Этносаралық қақтығыстың алдын алу жүйесіндегі азаматтық қоғам» ақпараттық-әдістемелік құралы – этносаралық келісім мен толеранттылықты нығайтуға арналған маңызды ресурс. Қазақстан халқы Ассамблеясы мен азаматтық қоғамның ынтымақтастығы этносаралық қатынастарды дамытуда, жанжалдардың алдын алуда және бейбітшілікті сақтауда маңызды рөл атқарады. Бейбітшілік пен келісім – Қазақстанның болашағы үшін ең басты құндылықтар болып табылады, және оларды қамтамасыз ету үшін барша қоғамның белсенді қатысуы қажет.
