Қазақстанда әлеуметтік-экономикалық саясаттың жаңа кезеңі басталды. Президенттің 2024 жылғы Жолдауында белгіленген негізгі міндеттердің бірі – бағаны тікелей реттеуден бас тарту және атаулы әлеуметтік қолдауға көшу. Бұл қадам нарықтық қатынастарды дамытуға, бизнестің еркін жұмыс істеуіне жағдай жасауға, сондай-ақ халыққа көрсетілетін көмек тетіктерін әділ әрі тиімді етуге бағытталған. Үкімет осы тапсырманы орындау үшін заңнамалық деңгейде өзгерістер енгізіп, әлеуметтік маңызы бар тауарларға қатысты бағаны қадағалау тәсілін түбегейлі қайта қарады.
Жаңа саясатқа сәйкес, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына шекті баға қою тәжірибесі тоқтатылып, оның орнына нақты мұқтаж жандарды қолдаудың жаңа форматы енгізілуде. Сауда үстемесінің 15 пайыздық шегін бақылау механизмі де алынып тасталды. Бұл шешім нарықтағы баға белгілеу жүйесін ашық етуге мүмкіндік беріп, бизнеске еркін бәсекелестікке жол ашады. Сонымен бірге, бағаның өсуінен ең алдымен зардап шегетін әлеуметтік әлсіз топтар мемлекет тарапынан атаулы қолдауға ие болады.
Бүгінгі таңда елімізде «Цифрлық азық-түлік ваучері» пилоттық жобасы жүзеге асырылуда. Оның көмегімен мұқтаж азаматтар арнайы санаттағы азық-түлік тауарларын сауда үстемесінсіз, яғни көтерме бағамен сатып алу мүмкіндігіне ие. Бұл әдіс әлеуметтік көмектің әділ бөлінуіне, қаражаттың мақсатты жұмсалуына және ең бастысы, халықтың нақты сұранысына жауап беруге жол ашады.
Шымкент қаласында да осы бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде қолға алынуда. Қалада әлеуметтік осал топтарды қолдау тетіктері жетілдіріліп, цифрландыру арқылы тиімділік деңгейі арттырылып отыр. Қазіргі таңда қаладағы бірнеше ірі супермаркеттер мен әлеуметтік дүкендер «цифрлық ваучерлерді» қабылдау жүйесіне қосылды. Бұл тұрғындарға қажетті азық-түлікті қолжетімді бағамен сатып алуға мүмкіндік беріп қана қоймай, көлеңкелі айналымды азайтып, адал бәсекені дамытуға ықпал етеді.
Шымкенттегі әлеуметтік қорғау басқармасының деректеріне сәйкес, жаңа механизм бойынша қалада мыңдаған отбасы атаулы әлеуметтік қолдауға ие болып отыр. Әсіресе көпбалалы аналар мен аз қамтылған отбасылардың тұрмыстық жағдайына бұл бастама оң әсерін тигізуде. Бұған қоса, әлеуметтік маңызы бар тауарлардың бағасы бойынша ашық мониторинг жүргізіліп, әрбір дүкен мен базардағы баға динамикасы цифрлық жүйеге енгізілуде. Бұл деректер мемлекеттік органдарға нарықтағы ахуалды уақтылы бақылап, қажет жағдайда алдын ала шаралар қабылдауға мүмкіндік береді.
Мемлекет басшысы атап өткендей, халыққа нақты қолдау көрсету – мемлекеттің басты міндеті. Осы тұрғыдан алғанда, Шымкент қаласында жүргізіліп жатқан жұмыстар әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етуге бағытталған. Бұрынғыдай бағаны әкімшілік жолмен ұстап тұру тәжірибесі ұзақ мерзімді нәтиже бермегені белгілі. Сондықтан жаңа тәсіл – нақты көмекке мұқтаж жандарды қолдау – экономикалық тұрғыдан да, әлеуметтік тұрғыдан да тиімді болып отыр.
Қалада қоғамдық ұйымдар мен еріктілердің қатысуымен түсіндіру жұмыстары да белсенді жүргізілуде. Шымкенттіктер жаңа жүйенің артықшылықтарын түсініп, оны оң қабылдап отырғаны байқалады. Бұл ретте цифрлық ваучерлердің қолжетімділігі, ашықтығы және ыңғайлылығы тұрғындар тарапынан оң бағасын алуда.
Жалпы алғанда, Шымкент қаласы еліміздегі жаңа әлеуметтік саясатты жүзеге асыруда үлгі боларлық қадамдар жасап келеді. Әлеуметтік маңызы бар тауарлар бағасын әкімшілік реттеуден бас тарту – нарыққа тиімділік әкелсе, атаулы әлеуметтік қолдау қоғамдағы әділеттілікті күшейтеді. Бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын тауып, халықтың әл-ауқатын арттыруға зор үлесін қосатыны сөзсіз.
