Бүгінде климаттың өзгеруі бүкіл әлем үшін басты сын-қатерлердің біріне айналды. Құрғақшылық, су тапшылығы, ауа температурасының көтерілуі, экологиялық апаттар – бұл мәселелер Қазақстанды да айналып өткен жоқ. Дегенмен еліміз осындай қиындықтарға қарамастан, жасыл энергетика саласында батыл қадамдар жасап, климаттық бастамалардың сенімді орталығына айналып отыр.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше рет атап өткендей, Қазақстан алдағы онжылдықтарда «жасыл экономиканы» дамытуды стратегиялық басымдық ретінде қарастырады. Ел 2060 жылға қарай көміртекті бейтараптыққа қол жеткізуді мақсат етіп отыр. Бұл – тек декларация емес, нақты саясат пен жобаларға сүйенген ұзақ мерзімді бағдар.
Қазақстан жасыл энергетика саласында ірі халықаралық серіктестермен тығыз байланыс орнатуда. Біздің елде күн және жел электр станцияларының саны жыл сайын артып келеді. Мәселен, соңғы бес жылда жаңартылатын энергия көздерінен өндірілетін электр қуаты үш есеге өсті. Бұл көрсеткіш еліміздің энергия жүйесінде баламалы қуат көздерінің үлесін айтарлықтай арттырды.
Сонымен қатар, Қазақстан Орталық Азия елдері арасында «жасыл технологиялар» саласында көшбасшылық танытып отыр. Астанада құрылған «Жасыл технологиялар мен инвестициялық жобалардың халықаралық орталығы» өңірлік деңгейде тәжірибе алмасудың және жаңа шешімдерді енгізудің алаңына айналды. Мұнда энергетикалық тиімділік, су ресурстарын басқару, қалдықтарды қайта өңдеу сияқты бағыттарда көптеген жобалар жүзеге асуда.
Климаттық бастамаларға қатысты Қазақстанның халықаралық деңгейдегі белсенділігі де ерекше назар аударады. Ел БҰҰ-ның климат жөніндегі келісімдеріне қатысып қана қоймай, 2017 жылы Астанада ЭКСПО көрмесін өткізіп, бүкіл әлемге «болашақ энергиясы» тақырыбын ұсынды. Бұл бастама Қазақстанның жаһандық экологиялық күн тәртібіне қосқан үлкен үлесі болды.
Аймақтағы су тапшылығы – ең өзекті мәселелердің бірі. Қазақстан бұл бағытта көрші мемлекеттермен ынтымақтастық орнатып, трансшекаралық өзендерді тиімді пайдалану бойынша ұсыныстар енгізіп жүр. Мемлекет басшысы Тоқаев атап өткендей, су – болашақтағы қауіпсіздік пен тұрақтылықтың негізгі факторы. Осыған байланысты еліміз климаттық дипломатияны дамытып, аймақтық деңгейде тұрақты шешімдер қабылдауға бастамашы болып отыр.
Жасыл энергетикаға көшу тек экологиялық емес, сонымен қатар экономикалық маңызға да ие. Қазақстан баламалы энергия көздерін дамыту арқылы жаңа жұмыс орындарын ашып, инновациялық салаларды қалыптастырып келеді. Жел және күн энергетикасы, биоотын өндірісі, энергия үнемдеу технологиялары – ел экономикасының жаңа драйверіне айналуда.
Жастар мен ғылыми орта да бұл салаға белсенді араласуда. Университеттер мен ғылыми-зерттеу институттарында жасыл технологияларды дамытуға бағытталған зерттеулер жүргізілуде. Жас кәсіпкерлер экологиялық стартаптар ашып, күнделікті өмірде энергия тиімділігін арттыруға үлес қосуда.
Қазақстанның климаттық бастамалары тек аймақтық деңгейде ғана емес, жаһандық деңгейде де маңызға ие. Еліміз Париж келісімінің талаптарын орындап қана қоймай, климаттың өзгеруіне қарсы күрестің жаңа тетіктерін ұсынуда. Бұл қадамдар Қазақстанның халықаралық беделін арттырып, елді жасыл дамудың алдыңғы қатарлы мемлекеттерінің қатарына қосты.
Қорытындылай келе, Қазақстан бүгінде Орталық Азиядағы жасыл энергетика мен климаттық бастамалардың сенімді орталығы ретінде қалыптасты. Бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасып, еліміздің тұрақты дамуына және жаһандық экологиялық қауіпсіздікке үлес қоса бермек.
