Қазақстанда денсаулық сақтау саласын тұрақты дамыту үшін міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесі кезең-кезеңімен жетілдіріліп келеді. «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заң аясында қабылданған соңғы өзгерістердің негізгі мақсаты – халықты медициналық қызметтермен барынша қамту, әлеуметтік әділеттілікті нығайту және жүйенің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету. Алдағы жылдары енгізілетін реформалардың арқасында 2026 жылға қарай қосымша 1 миллионнан астам азамат сақтандыру жүйесіне қосылады деп күтілуде.
Ең алдымен, әлеуметтік осал топтарға ерекше көңіл бөлініп отыр. Бұған дейін мұндай санаттағы азаматтардың бір бөлігі сақтандыру жүйесіне тартылмай келген еді. Енді жаңа тетік бойынша олардың жарналарын жергілікті атқарушы органдар төлейтін болады. Бұл шешім жұмыссыздар мен табысы аз тұрғындарға медициналық қызметтерді тегін және тең дәрежеде алуға мүмкіндік береді. Қарапайым халық үшін бұл маңызды әлеуметтік қолдау тетігі болып отыр, ал мемлекет үшін – халықтың денсаулығын қорғау ісіндегі жаңа қадам.
Сонымен қатар, жүйеде әділ жарна қағидаты енгізілуде. Бұған дейін сақтандыру қорына жарна төлеуде белгілі бір шектеулер қойылған болатын. Енді бұл шек алынып тасталып, әр азамат өзінің нақты табысына сәйкес аударым жасайды. Мұндай өзгеріс азаматтардың үлесін әділ бөлумен қатар, саланың қаржылық мүмкіндіктерін де кеңейтеді. Сарапшылардың есептеуінше, бұл тәсіл жыл сайын қосымша 200 миллиард теңгеге дейін қаражат тартуға мүмкіндік береді. Жиналған қаражат медициналық мекемелердің материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа заманауи құрал-жабдықтар алуға және медициналық кадрларды дайындауға бағытталмақ.
Мемлекет тарапынан да денсаулық сақтау саласына қаржыландыру көлемі арта түседі. Қазіргі таңда жеңілдікті санаттағы 11 миллионға жуық азамат үшін жарналарды мемлекет төлеп отыр. Алдағы жылдары бұл шығын көлемі кезең-кезеңімен ұлғайып, 2030 жылға қарай қаржыландыру мөлшері 289 миллиард теңгеге дейін жетеді. Бұл шара халықтың әлеуметтік әлсіз бөлігін қорғауға және олардың сапалы медициналық қызметке қол жеткізуіне кепілдік береді.
Тағы бір маңызды қадам – медициналық қызметтердің бірыңғай пакетін енгізу. 2027 жылдан бастап мемлекет кепілдік беретін тегін медициналық көмек көлемі мен сақтандыру есебінен көрсетілетін қызметтердің нақты айырмашылығы белгіленеді. Бұл өзгеріс әрбір азаматқа өзінің қандай қызметті тегін ала алатынын және қайсысы сақтандыру арқылы көрсетілетінін анық түсінуге мүмкіндік береді. Ашық әрі түсінікті жүйе халықтың сенімін арттырады және сақтандырудың тиімділігін нақты көрсетеді.
Жалпы алғанда, қабылданып отырған реформалар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесін жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Бір жағынан, бұл халық үшін қолжетімді әрі сапалы медициналық қызметтердің кеңеюіне жағдай жасаса, екінші жағынан, денсаулық сақтау саласының тұрақты дамуына, қаржылық және институционалдық негізінің нығаюына жол ашады. Әлеуметтік әділеттілік қағидатын ұстана отырып, мемлекет барлық азаматтың денсаулығын қорғауды басты басымдық ретінде белгілеп отыр.
Осылайша, 2026 жылға қарай МӘМС жүйесімен қамтылатын азаматтардың саны едәуір артып, денсаулық сақтау саласының жаңа даму кезеңі басталады. Бұл тек медициналық қызметтің сапасын арттыруға ғана емес, жалпы қоғамның әлеуметтік тұрақтылығын нығайтуға ықпал ететін маңызды қадам болмақ.
