ТҮРКІСТАН — ТҮРКІ ДҮНИЕСІНІҢ ЗИЯТКЕРЛІК ОРТАЛЫҒЫ

Түркістан түркі халықтарының ортақ жадында қасиетті мекен ғана емес, сонымен бірге мәдени, рухани, ғылыми тұтастықтың алтын өзегі. Ғасырлар бойы осы жерде күллі түркі жұртының ойшылдары, данышпандары, ұстаздары бас қосып, ұрпаққа жол сілтейтін ілім мен тәрбие негізін қалыптастырған. Қазір бұл дәстүр жаңа мазмұнмен жаңғырып, Түркістанды бүкіл түркі дүниесі үшін зияткерлік байланыс алаңына айналдырып отыр.
Қалада Қожа Ахмет Ясауи ілімін зерттеу арқылы тек қазақ халқының емес, бүкіл түркі өркениетінің рухани түбіріне үңілуге мүмкіндік бар. Бұл бағытта Халықаралық қазақ-түрік университетінің рөлі ерекше. Мұнда Әзірбайжан, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркия және басқа да түркітілдес елдерден келіп білім алатын студенттер ғылым мен руханиятты ортақ құндылық ретінде қабылдайды. Түркістандағы осы орта тек академиялық кеңістік емес, халықтарды жақындастыратын мәдени интеграция алаңы.
Түркі халықтарының тарихи-мәдени байланыстарын жаңғырту жолында Түркістанның таңдалуы кездейсоқ емес. Себебі ол ортақ тарихтың, ортақ сенім мен танымның, тіпті тіл мен жазудың киелі торап нүктесі. Қаланың түркі әлемінің мәдени астанасы ретінде жариялануы осы тарихи жауапкершілікті айшықтай түсті. Түркі кеңесінің, Түркі академиясының, Түркі мәдениеті халықаралық ұйымдарының бастамаларымен өткен форумдар, ғылыми жиындар мен симпозиумдар – осының бәрі Түркістанды рухани ғана емес, интеллектуалды дипломатия орталығына да айналдырып келеді.
Түркістанда өткен халықаралық ғылыми конференциялар мен мәдени форумдарда қазіргі заманның ортақ мәселелері — тіл, білім, жасанды интеллект, рухани құндылықтардың жаһандану жағдайындағы рөлі сынды тақырыптар көтерілуде. Мұндай басқосуларда ортақ ғылыми зерттеулер жүргізу, оқулықтар шығару, мұрағат материалдарын бөлісу, ғылыми гранттар жүйесін құру туралы нақты қадамдар жасалуда. Бұл тек сөз жүзіндегі ынтымақтастық емес, нақты нәтиже беретін жүйелі ғылымаралық байланыстар.
Қалада түркі халықтарының классикалық ойшылдарына арналған ескерткіштер мен кітапханалар бой көтеріп, олардың еңбектері заманауи форматта насихатталуда. Мәселен, Ясауи мұрасын тек діни-философиялық көзқарас ретінде емес, қазіргі этика, психология, педагогика және медиа философия салаларымен байланыстырып зерттеу тәжірибесі қолға алынып келеді. Бұл бір ғана елдің шеңберінен шығып, түркі жұртының санасын жаңғыртатын озық бағыт.
Сонымен қатар, қалада өнер, әдебиет, тарих және цифрлы мәдениет өкілдерінің қатысуымен өтіп жатқан шығармашылық резиденциялар мен кросс-мәдени жобалар арқылы да рухани мұраны ұлттық шеңберден асырып, халықаралық кеңістікке шығаруға жағдай жасалып отыр. Түркістан осы тұрғыда зияткерлік мәдениеттің жаңа форматын қалыптастырып келеді, бұл форматта дәстүр мен технология, тарих пен келешек бір-бірімен кереғар емес, керісінше үйлесімде дамиды.
Бүгінгі Түркістан ғылым мен идея алмасудың, мәдени және рухани дипломатияның тірі алаңы. Бұл қаланың болашағы тек бір ұлттың емес, күллі түркі жұртының тарихи, мәдени, рухани келбетін қалыптастыруға арналған ортақ жоба. Осы тұрғыдан алғанда, Түркістан тек Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл түркі әлемі үшін ойлы бағыт сілтейтін ғылыми-мәдени шамшыраққа айналып отыр.