ТҮРКІСТАННЫҢ ҚОЛӨНЕРІ — ҚАЗАҚ ДӘСТҮРІНІҢ КӨРКЕМ КӨРІНІСІ

Түркістан қазақ қолөнерінің ежелден дамыған, ұлттық рух пен тарихты бойына сіңірген ерекше орталығы. Бұл қалада қолөнер тек кәсіп қана емес, ол ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын мәдени мұра, қазақтың салт-дәстүрі мен дүниетанымының айнасы болып табылады.
Қолөнер шеберлері Түркістанда қазақ халқының бай көркемдік дәстүрін жаңғыртып, дамытып келеді. Мұнда кілем тоқу, киіз басу, ағаш ою, тері өңдеу, зергерлік бұйымдар жасау сияқты өнер түрлері ерекше бағаланады. Әрбір бұйым – халықтың табиғатқа, өмірге деген көзқарасын, рухани дүниесін бейнелейді.
Киіз басу өнері Түркістанда кең тараған. Киізден жасалған бұйымдар – жай киім ғана емес, қазақтың көшпенді өмір салтының символы. Олар ұлттық нақышқа толы, ерекше өрнек пен түстермен әшекейленеді. Киіз үйдің өзіне тән сәндік элементтері де осы өңірде ерекше шеберлікпен орындалады.
Кілем тоқу – Түркістанның тағы бір дәстүрлі қолөнері. Бұл өнер арқылы қазақтар өздерінің тұрмыс-тіршілігін, салт-дәстүрін, батырлық эпостарын, табиғатқа деген сүйіспеншілігін суреттеп жеткізеді. Әр кілем – ұлы бір оқиға, бір әлемнің шағын бейнесі.
Ағаш өңдеу мен ою – қаланың тағы бір көркем өнері. Түркістан шеберлері ағашқа ұлттық өрнектер мен символдарды қашап, оның бетіне ерекше өмір береді. Бұл өнер түрі тұрмыстық заттардан бастап, рухани маңызы бар нысандарға дейін кеңінен қолданылады.
Зергерлік өнері де Түркістанда ежелден дамыған. Шеберлер алтын, күміс, қола сияқты металлдардан ұлттық нақыштағы әшекейлер жасайды. Бұл бұйымдар қазақтың эстетикалық талғамы мен шеберлік деңгейін көрсетеді.
Түркістандағы қолөнер шеберханалары мен жәрмеңкелер ұлттық мәдениетті сақтап, дамытуда маңызды рөл атқарады. Мұнда жас шеберлер үлкендердің тәжірибесін үйреніп, өз шеберлігін шыңдайды. Қолөнер – бұл жерде халықтың тарихын, болмысын сақтап қалу мен жаңғыртудың басты құралы.
Қолөнер Түркістан мәдениетінің ажырамас бөлігі ғана емес, сонымен бірге қала экономикасының маңызды саласы. Туристер мен қонақтар ұлттық бұйымдарға ерекше қызығушылық танытып, жергілікті шеберлердің туындыларын бағалайды.
Түркістанның қолөнері – қазақтың ұлттық мәдениетінің көркем, рухани қазынасы. Бұл өнер түрі ұлттың өткенін есте сақтап, болашақ ұрпаққа жеткізуге қызмет етеді, рухани байлықты жаңғыртады.