ТҮРКІСТАН – ҚАЗАҚ БОЛМЫСЫНЫҢ ТЕМІРҚАЗЫҒЫ

Түркістан – ғасырлар бойы қазақ халқының рухани тірегі, бүкіл түркі әлемінің жүрегі болып келген қасиетті қала. Бұл өңір – ұлттың тарихы мен мәдениетінің, дәстүрі мен болмысының өзегін сақтап тұрған тірі шежіре. Мұнда әрбір көше, әрбір кесене, әрбір жәдігер ұлттың өткенімен үндесіп, бүгінгі ұрпаққа үн қатып тұрғандай әсер қалдырады.
Қала тарихы сонау орта ғасырлардан бастау алады. Түркістан ежелгі Ясы қаласы атанып тұрған замандарда-ақ білім мен ілімнің, руханият пен діннің орталығы болған. Бұл жерде өмір сүрген Қожа Ахмет Ясауи – тек сопылық ілімнің емес, түркі жұртының рухани ұстазы. Оның есімімен аталған кесене бүгінде бүкіл мұсылман әлемінің қасиетті орындарының бірі саналады. Бұл – тек сәулет өнерінің жауһары ғана емес, сондай-ақ елдік сананың, имандылықтың және діни дәстүрдің алтын өзегі.
Түркістан тек рухани орталық қана емес, сонымен қатар Қазақ хандығының саяси астанасы болған қала. XVI-XVIII ғасырлар аралығында осында қазақ хандарының ордасы тігілді. Хан көтеру рәсімдері, елдік мәселелерді шешетін құрылтайлар дәл осы қалада өткізілді. Хандар мен сұлтандар, батырлар мен билер Түркістан топырағында жерленген. Бұл – елдік пен ерліктің мекені, ұлттық сана мен бірліктің негізі қаланған орын.
Қаланың этнографиялық-мәдени келбеті де ерекше мәнге ие. Түркістандағы музейлер мен этноорталықтарда қазақ халқының тұрмыс-тіршілігінен, салт-дәстүрінен сыр шертетін мыңдаған жәдігер сақталған. Киіз үйдің ішкі жабдығынан бастап, тұрмыстық бұйымдар, зергерлік әшекейлер мен ұлттық киімдерге дейін – барлығы көшпенді қазақ өмірінің бейнесін бүгінгі күнге жеткізіп отыр. Әсіресе, әйелдердің күміс білезіктері мен шашбаулары, ер азаматтардың қару-жарағы мен ат әбзелдері – шеберліктің, талғамның, дәстүрдің озық үлгілері.
Бүгінде Түркістан жаңарып, жаңғырып келеді. Қалада ұлттық дәстүр мен заманауи технология қатар дамып жатыр. Көне шаһардың жаңа тынысы ашылып, оның тарихи маңызы одан әрі арта түсті. Қаланың сәулеттік келбеті де қазақи нақышпен үйлесіп, жаңаша сипат алды. Көшелер, қоғамдық нысандар мен туристік кешендер ұлттық болмыс пен заманауи дамудың тамаша үйлесімін көрсетеді.
Түркістан – қазақтың жүрегіндегі киелі орын. Ол – тарихтың куәсі ғана емес, ұлттың рухын сақтап, болашаққа жеткізетін алтын көпір. Бұл қалада тек тас пен топырақ қана емес, ұлттың тағдыры мен тағылымы қатталған. Түркістан – қазақ болмысының темірқазығы, мәңгілік рухани астана.