РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ ЖОЛЫНДАҒЫ ТҮРКІСТАН

Түркістан – тек көне шаһар ғана емес, қазақ халқының рухани өзегін құрайтын ұлы мекен. Бұл қала ғасырлар бойы түркі дүниесінің діни, мәдени, білім беру және өркениеттік орталығы қызметін атқарды. Бүгінгі таңда Түркістан – Қазақстандағы «Рухани жаңғыру» идеясын жүзеге асырудың нақты үлгісіне айналып отыр. Ол ұлттық бірегейлікті сақтаудың, тарихи жадыны жаңғыртудың және болашаққа сеніммен қадам басудың символы іспетті.
Түркістанда рухани жаңғыру ұғымы тек идеологиялық ұран емес, шынайы өмірмен сабақтасқан құндылық ретінде көрініс табады. Қаланың көне тарихы, әулиелер жатқан киелі топырағы, хандар мен баһадүрлердің ізі қалған мекені бүгінгі ұрпақтың ұлттық танымын оятуда маңызды рөл атқаруда. Бұл – ұлттың ішкі жаңғыруының тірегі.
«Рухани жаңғыру» бағдарламасының басты ұстанымдарының бірі – ұлттық кодты сақтау. Бұл тұрғыдан алғанда, Түркістан – ұлттық кодтың нақты көрінісі. Қазақ халқының салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, тілі мен діні, ауыз әдебиеті мен өнері – бәрі осы қалада өзара тоғысқан. Мұнда Қожа Ахмет Ясауи сынды сопылық ілімнің негізін қалаған ойшылдың мұрасы жатыр. Оның хикметтері – қазақ дүниетанымының рухани өзегі, парасат пен имандылықты ұлықтайтын тәлім мектебі.
Бүгінгі Түркістан – көненің көзі мен жаңаның тынысы қатар өрілген ерекше кеңістік. Соңғы жылдары бұл шаһар заманауи үлгіде қайта түлеп, мәдени-рухани орталыққа айналып келеді. Жаңадан ашылған музейлер, тарихи кешендер, кітапханалар, туристік инфрақұрылымдар – бәрі де рухани мұраны дәріптеуге бағытталған. Қалада жиі ұйымдастырылатын этнофестивальдер, ұлттық қолөнер көрмелері, рухани-танымдық форумдар жастарды тамыры терең мәдениетке баулуда.
Әсіресе, Түркістанда ашылған музейлер мен ғылыми орталықтар – қазақ тарихының, дінінің, өнерінің нақты айнасы. Мұндай орындар жастарға ұлттық мұрамен жанасып, оны тануға, қадірлеуге мүмкіндік береді. Мысалы, Қожа Ахмет Ясауи кесенесі маңындағы «Әзірет Сұлтан» тарихи-мәдени қорық-мұражайы – тек тарихи ескерткіш емес, ұлттық сананы қалыптастыратын мектеп тәрізді. Бұл кешенге барған әр адам бабалар ізімен рухани саяхат жасап, ішкі тазаруға бет бұрады.
Сонымен қатар, Түркістан – рухани білім мен тәрбие орталығы. Қалада орналасқан Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті – түркі әлемін біріктіретін білім ордасы. Мұнда Қазақстаннан ғана емес, Қырғызстан, Өзбекстан, Түркия, Әзербайжан, т.б. елдерден келген студенттер білім алады. Бұл – түркі жұртының рухани және мәдени тұтастығын қалыптастыруға бағытталған нақты қадам.
Рухани жаңғырудың тағы бір маңызды қыры – ұлттық сананың жаңғыруы. Бұл тек өткенге үңілу емес, сол асыл мұраны бүгінгі заманмен ұштастыра отырып, алға жылжу. Түркістандағы жаңа сәулет үлгілері – көне дәстүр мен қазіргі технологияның үндесуінің жарқын мысалы. «Керуен-Сарай» туристік кешені, жаңадан салынған мешіттер, концерт залдары мен кітапханалар – барлығы да осы ұстанымды жүзеге асырып отыр.
Түркістан – жастарға үлгі, ұрпаққа бағдар бола алатын рухани платформа. Мұнда өткізілетін мәдени жобалар, жастар форумы, шығармашылық байқаулар – жас ұрпақты тарих пен мәдениетке баулып, оларды ұлттық құндылықтар негізінде тәрбиелеуге ықпал етуде. Рухани жаңғыру осыдан басталады – өз тамырыңды танудан.
Бүгінгі Түркістан – тек тарихи мұра емес, ұлттық жаңғырудың орталығы. Ол өзінің көне келбетін сақтай отырып, заманауи болмысқа ие болды. Бұл – жаһанданудың өз ішінде ұлттықты сақтау үлгісі. Түркістанда жаңғыру – мұнаралар мен мешіттер салу ғана емес, адам санасына сәуле түсіру, ұлт рухын қайта тірілту.
Қорыта айтқанда, Түркістан – рухани жаңғырудың шынайы үлгісі. Ол халқымыздың өткені мен бүгінін жалғап тұрған алтын көпір іспетті. Бұл шаһардың жүрегінде – тарих, жанында – рух, ал көзқарасында – болашақ бар. Ұлттың мәңгілік болмысы мен рухани бірегейлігі Түркістанмен үндесіп жатыр.