Шымкент қаласының Экономикалық тергеу департаменті Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің бөлімшесі болып табылады және мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша маңызды миссияны жүзеге асырады. Департамент экономикалық және қаржылық құқық бұзушылықтардың алдын алу, анықтау және тергеу жұмыстарымен айналысады, оның ішінде алкоголь өнімдерінің заңсыз айналымына қарсы күрес ерекше орын алады.
Биылғы жылы департамент 57 қылмыстық құқық бұзушылықты тіркеді, оның ішінде 35 іс аяқталды, ал олардың 90%-ы сотқа жіберілді. Бұл департамент жұмысының жоғары тиімділігін және өңірдегі көлеңкелі экономиканың деңгейін төмендетуге деген адалдығын көрсетеді.
2024 жылдың қаңтарынан мамырына дейінгі аралықта алкоголь өнімдерінің заңсыз айналымына қарсы күрес аясында 5 жасырын цех анықталып, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 233-бабы бойынша 5 қылмыстық іс қозғалды. Осы істердің төртеуі сотқа жіберіліп, қаралуда, ал бір іс тергеу сатысында.
Тергеу нәтижесінде 22 мыңнан астам бөтелке дайын алкоголь өнімі, 2 мың литрден астам спирт қосылған сұйықтық, 9 900 литр спирт, 885 литр шарап және орау материалдарының үлкен көлемі тәркіленді: 140 қорап қақпақ, 4 рулон акциздік марка және 20 рулон жапсырма. Сонымен қатар, 2 станок, 4 сүзгі және 2000-нан астам бос бөтелке тәркіленді. Бұл шаралар аймақтағы заңсыз өндіріс пен алкоголь өнімдерінің айналымын жоюға бағытталған.
2023 жылы департамент осы саладағы жұмысын күшейтті. Өткен жылы 7 қылмыстық іс тіркеліп, оның 4-уі сотқа жіберілді, ал екі іс қайтарылған зиянның 10 миллион теңге көлемінде өтелуіне байланысты тоқтатылды. Сот шешімдеріне сәйкес, 4 тұлғаға бостандықты шектеу шаралары қолданылып, тәркіленген алкоголь өнімі жойылды.
2023 жылғы істер бойынша 40 000-ға жуық алкоголь өнімі, 11 000 литр спирт, 46 рулон жапсырма, 33 қорап қақпақ, 10 рулон акциздік марка, 3 насос, 3 станок және 1 сүзгі тәркіленді. Барлық осы материалдар тиісті түрде жойылды, бұл департаменттің алкоголь өнімдерінің заңсыз айналымымен күресуге деген айтарлықтай көзқарасын көрсетеді.
Департамент тек құқық бұзушылықтарды тергеумен шектелмей, алдын алу жұмыстарын да белсенді жүргізуде. Бұл бағытта басқа мемлекеттік органдармен және ұйымдармен ынтымақтастық маңызды. Бірлескен күш-жігер жаңа заңсыз айналым схемаларын анықтап, қылмыстардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Алдын алу шараларының арасында азаматтарды заңсыз алкоголь өнімдерін тұтынудың зияны мен оның айналымына қатысқаны үшін жауапкершілік туралы ақпараттандыруға бағытталған ақпараттық кампаниялар өткізіледі. Сондай-ақ, кәсіпкерлерге құқықтық шеңберді түсінуге және заңсыз схемаларға қатыспауға көмектесетін оқу бағдарламалары жүргізіледі.
Қорытындылай келе, Шымкент қаласының Экономикалық тергеу департаментінің алкоголь өнімдерінің заңсыз айналымымен күресу бойынша жұмысы оң нәтиже көрсетуде. Қылмыстық істерді тіркеу, заңсыз өнімдерді тәркілеу және басқа билік органдарымен ынтымақтастық аймақтың экономикалық қауіпсіздігін жақсартуға ықпал етеді. Бұл күш-жігерді жалғастыру, оның ішінде алдын алу шаралары мен білім беру бағдарламаларын дамыту көлеңкелі экономиканың деңгейін төмендетуге және азаматтардың денсаулығын қорғауға көмектеседі.
