Соңғы жылдары қаржылық пирамидалармен күрес мәселесі ерекше маңызды болды. Бұл схемалар азаматтардың экономикалық қауіпсіздігіне үлкен қауіп төндіріп, олардың қаржылық жағдайына елеулі зиян келтіреді. Қаржылық мониторинг департаменті бұл бағытта белсенді жұмыс жүргізіп, тек қана қылмыстарды анықтап, тергеу жүргізумен шектелмей, сонымен қатар қаржылық пирамидалардың пайда болуын болдырмауға бағытталған превентивті шараларды да енгізуде.
Биылғы жылдың алғашқы алты айында үш қылмыстық іс тіркелді, соның біреуі аяқталып, екеуі тергеу барысында. Өткен жылы бес қылмыстық іс анықталды, олардың төртеуі де аяқталды, бір іс Алматыға жіберілді.
Екі іс сот шешімімен аяқталды. Мәселен, «Ақ Үй Арман» қаржылық пирамидасының жетекшісі бес жылға бас бостандығынан айырылды. Сондай-ақ, «Гәп» қаржылық пирамидасы бойынша сот шешімі шығарылып, оның жетекшісі алты жыл сегіз айға бас бостандығынан айырылды.
Тергеу барысында жиналған деректерге сәйкес, 2023 жылы қаржылық пирамидаларға салынған қаражаттың саны 960 адамды құраса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 690 адам болды. 2023 жылы осы пирамидалардың қызметінен келтірілген жалпы залал 720 миллион теңге болса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 432 миллион теңгеге жетті. Бұл цифрлар департаменттің жұмысының нәтижелі екенін көрсетеді.
Дегенмен, департаменттің жұмысы тек қылмыстық істерді тергеумен және кінәлі тұлғаларды жауапқа тартумен шектелмейді. Негізгі бағыттардың бірі — профилактика, яғни қаржылық пирамидалардың пайда болуын болдырмау және халықты олардың қауіптері туралы хабардар ету.
Қазіргі заманның шындығында интернет алаяқтық схемалардың негізгі көзіне айналғандықтан, біздің жұмысымыз заңсыз веб-сайттар мен әлеуметтік желілерде қаржылық пирамидаларды жарнамалайтын парақшаларды бұғаттауға бағытталған. Цифрлық даму және инновациялар министрлігімен бірлесіп «Кибернадзор» жүйесі арқылы мұндай ресурстарды бұғаттау мүмкіндігі енгізілді.
Жыл басынан бері қаржылық пирамидаларды жарнамалайтын 450-ден астам веб-сайт пен әлеуметтік желі парақшалары бұғатталды. Сонымен қатар, WhatsApp және Telegram мессенджерлерінде 10 топ жабылды. Бұл жұмыс жалғасуда және сіздің әрқайсыңыз күмәнді ресурстар туралы хабарлап, көмек көрсете аласыз.
Профилактиканың маңызды аспектісі — халықтың қаржылық пирамидалар және онымен байланысты қауіптер туралы ақпараттануын арттыру. Департамент қаржылық пирамидалардың жұмыс принциптері, алаяқтықтан қорғану әдістері және күмәнді схемаларды анықтау жолдарын түсіндіруге бағытталған білім беру семинарлары мен ақпараттық науқандар өткізуде.
Біз қаржылық пирамидалар мен оларға қатысты қылмыстық істердің санының төмендегенін байқап отырмыз. Егер үш-төрт жыл бұрын тергеу жұмыстарын ішкі істер министрлігі мен қаржылық мониторинг агенттігі бірлесе жүргізсе, қазір бұл міндет негізінен агенттіктің еншісінде.
Қаржылық пирамидалармен күрес барлық азаматтардың бірлескен күш-жігерін талап етеді. Әрқайсымыз күмәнді схемалар мен ресурстар туралы хабарлап, көмек көрсетуіміз керек. Бірге жұмыс істей отырып, біз қауіпсіз қаржылық орта қалыптастырып, азаматтарды алаяқтықтан қорғауға мүмкіндік аламыз. Тек бірлескен күш-жігермен ғана қаржылық пирамидалардың қауіпін төмендетіп, экономикамыздағы тұрақтылықты қамтамасыз ете аламыз.
Қаржылық пирамидалармен тиімді күрес тек мемлекеттік органдардың міндеті ғана емес, әрқайсымыздың жауапкершілігіміз болып табылады. Біз бей-жай қалмауымыз керек — бірлесіп, қоғамымызды қаржылық қауіптерден қорғауға күш салайық.
