Жаңа кодекс шеңберінде азаматтардың және үкіметтік емес ұйымдардың экологиялық мәселелерге қатысты өтініштері қарау процесі айтарлықтай жеңілдетіледі. Бұрын экологиялық заңнаманы бұзу орын алған жағдайда, мемлекеттік органдар тек өтініш прокуратурада тіркелгеннен кейін ғана әрекет ете алатын. Енді азаматтық сектордан өтініш түскен жағдайда, ол алдын ала прокуратурада тіркеусіз қаралатын болады, бұл экологиялық бұзушылықтарды тексеру және оларға жауап беру процесін жеделдетеді.
Сондай-ақ, бұрын қоршаған ортаға әсерді бағалау тек жобалық құжаттаманың бір бөлігі ретінде қарастырылатын еді. Енді жаңа кодексте бұл бағалау жеке және маңызды элемент ретінде ерекшеленіп отыр, бұл оның шешім қабылдау процесіндегі маңыздылығын арттырады. Мұндай тәсіл жобаларды жоспарлаудың бастапқы кезеңдерінде экологияға ықтимал теріс әсерлерді дәлірек ескеруге мүмкіндік береді.
Жаңа кодекстің негізгі тұстардың бірі экологиялық ақпараттың ашықтығы мен қолжетімділігіне баса назар аудару болып табылады. Мониторинг пен бақылаудың автоматтандырылған жүйелері экология саласындағы ашықтық деңгейін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл азаматтарға және қоғамдық ұйымдарға қоршаған ортаның жағдайын белсенді бақылауға қатысуға, сондай-ақ олардың аймақтарындағы экология жағдайы туралы өзекті ақпарат алуға жағдай жасайды.
Жаңа кодекс азаматтық қоғамның қоршаған ортаны қорғау саласындағы белсенділігін арттыруға бағытталған. Азаматтардың және үкіметтік емес ұйымдардың құқықтары енді ресми түрде бекітілді, бұл оларды қоршаған ортаның жай-күйін бақылау процестеріне белсенді қатысуға ынталандыру үшін қажетті жағдайларды жасайды. Бұл, өз кезегінде, экологияға теріс әсер ететін ірі кәсіпорындарды заңдарды сақтау ғана емес, сонымен қатар заманауи технологияларды енгізуге және өндірістерін жаңғыртуға итермелейді.
Сонымен қатар, халық арасында экологиялық сауаттылықты арттыру қажеттігі де маңызды аспект болып табылады. Экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған білім беру бағдарламалары қоршаған ортаны қорғау бойынша жұмыстың ажырамас бөлігіне айналуы мүмкін. Мектептердің, университеттердің және қоғамдық ұйымдардың білім беру бастамаларына қатысуы жастарға экологияны қорғаудың маңыздылығын және олардың қоршаған ортаға әсерін түсінуге көмектеседі.
Жаңа экологиялық кодексті табысты іске асыру тек мемлекеттік органдар мен үкіметтік емес ұйымдардың белсенді ынтымақтастығы жағдайында ғана мүмкін болады. Экология саласында тәжірибесі бар үкіметтік емес ұйымдар заңнамалық базаны жақсарту бойынша құнды ұсыныстар мен идеялар ұсына алады, сондай-ақ экологиялық саясатқа қатысты қоғамдық талқылауларға қатыса алады.
Жаңа экологиялық кодексті әзірлеу – бұл табиғи ресурстарды басқару және қоршаған ортаны қорғауда ашық және демократиялық көзқарасқа қарай жасалған қадам. Азаматтық қоғамның рөлін арттыру және осы процестерге қатысуға құқықтық негіздерді нығайту елдегі экологиялық жағдайды жақсартуға болашақ перспективалар ашады. Бұл өзгерістер азаматтық қоғамның жауапты және белсенді болуына ықпал етіп, экологиялық өзекті мәселелерді шешуге дайын екенін көрсетеді.
