Азаматтық қоғам институттарын дамыту мемлекет тарапынан белсенді қолдауды, саяси белсенділікті арттыруды және қоғамдағы демократиялық процестерді қолдауды талап етеді. Қазақстан Президентінің халыққа Жолдауында айтылғандай, үкіметтік емес ұйымдарды (ҮЕҰ) қолдаудың мемлекеттік тұжырымдамасы әзірленді. Бұл құжат азаматтық қоғамды қалыптастырудың маңыздылығын және оның демократиялық мемлекет құрудағы рөлін мойындай отырып, мемлекеттік саясаттың маңызды бөлігі болуы керек.
Қазақстанда азаматтық қоғамды қалыптастыру қоғамды демократияландыру және құқықтық мемлекетті дамыту үшін негіз болып табылатынын ескере отырып, ҮЕҰ-ны мемлекеттік қолдаудың маңызы артып келеді. Президент жанындағы демократия және азаматтық қоғам мәселелері жөніндегі ұлттық комиссияның өкілеттіктерін кеңейту, сондай-ақ азаматтық қоғамды дамыту жөніндегі кешенді іс-шараларды енгізу мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттары болуға тиіс.
Қазақстан Республикасының Конституциясы құқықтық мемлекеттің негізінде жатқан негізгі қағидаттарды қамтиды. Сондықтан азаматтық қоғам институттарын дамыту, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын сақтау, сондай — ақ заңның үстемдігі-бұл елдегі демократиялық принциптерді жүзеге асырудың басты шарттары. Мұндай жағдайда Қазақстанның саяси жүйесін демократияландыру, нарықтық экономиканы қалыптастыру және құқықтық мемлекет құру азаматтық қоғамның белсенділігімен тікелей байланысты.
Бүгінгі таңда Қазақстанда азаматтық қоғамды қалыптастыру үшін қажетті институционалдық негіздер құрылды. Көптеген ерікті бірлестіктер мен үшінші сектор ұйымдары құқықтық негізде жұмыс істейді. Алайда, азаматтық қоғамның тиімді жұмыс істеуі үшін тек институционалдық жағдайлар жеткіліксіз. Оны дамыту үшін толыққанды мәдени-әлеуметтік база қажет.
Қазақстанда азаматтық қоғамның дамымауының басты себептерінің бірі мәдени-әлеуметтік жағдайлардың болмауы болып табылады. Азаматтық қоғамның дамуы үшін әлеуметтік эволюция қажет. Бұл процесс мемлекеттің, қоғамның және оның институттарының белсенді қатысуын талап етеді.
Қазақстандағы азаматтық қоғамның материалдық, әлеуметтік, саяси және мәдени деңгейлерде дамуы құқықтық мемлекеттің қалыптасуына ықпал ететін болады. Азаматтық қоғам мемлекетін қолдау, оның қызметін жандандыру, сондай — ақ азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау-елдің демократиялық даму жолындағы маңызды қадамдар. Азаматтық қоғам-бұл Қазақстанның болашағы үшін өзекті, маңызды және қажетті проблема.
Сонымен қатар, азаматтық қоғамның дамуы қажетті ресурстардың жетіспеушілігі, қаржыландырудың жетіспеушілігі және мемлекеттік көмекке тәуелділік сияқты әртүрлі қиындықтарға тап болатынын ескеру қажет. Сондықтан ҮЕҰ үшін тұрақты қаржылық база құру, оның ішінде жеке сектор мен халықаралық донорларды тарту олардың тәуелсіздігін және қоғамдағы процестерге ықпал ету қабілетін нығайтудың негізгі қадамы болады.
Екінші жағынан, адамдар өздерінің құқықтары мен міндеттерін, сондай-ақ қоғамға белсенді қатысу мүмкіндіктерін сезінуі үшін халықтың азаматтық сауаттылық деңгейін арттыру маңызды. Білім мен ағарту мемлекетпен өзара іс-қимылға және демократиялық процестерге қатысуға дайын белсенді азаматтарды қалыптастыруда шешуші рөл атқарады.
Осылайша, Қазақстанда азаматтық қоғамды дамыту кешенді тәсілді және қоғамның барлық секторларының өзара іс-қимылын талап ететін көп қырлы процесс болып табылады.
