Қазақстан Президентінің халыққа арнаған жыл сайынғы Жолдауы — ел дамуының бағыттарын айқындайтын стратегиялық құжат. 2024 жылғы Жолдауда Президент Жаңа Қазақстанды құру жолындағы басты реформалар мен өзгерістерге назар аударды. Жаңа Қазақстан идеясы әділетті, демократиялық, ашық қоғам құруды, әлеуметтік-экономикалық теңдікті қамтамасыз етуді және елдің халықаралық аренадағы беделін арттыруды мақсат етеді.
Жаңа Қазақстан: елдің жаңғыру жолы
Жаңа Қазақстанды құру – бұл тек қана жаңа мемлекеттік саясат емес, сонымен бірге қоғамның барлық салаларына терең және түбегейлі өзгерістер енгізуді талап ететін ұлттық идея. Президент бұл бағытты жүзеге асыру үшін елдегі саяси, экономикалық, әлеуметтік және құқықтық жүйелерді реформалауды ұсынды.
Жаңа Қазақстан құрудағы реформалардың негізі келесі қағидаттарға сүйенеді:
- Ашық және жауапты басқару: Мемлекеттік органдардың халық алдындағы есептілігі мен ашықтығын қамтамасыз ету.
- Әділетті экономика: Әрбір азаматтың тең мүмкіндіктерге қол жеткізуін қамтамасыз ететін экономикалық жүйені қалыптастыру.
- Әлеуметтік әділеттілік: Халықтың әл-ауқатын жақсарту және табысты әділ бөлу.
- Құқықтық тәртіп пен заң үстемдігі: Барлық азаматтардың заң алдындағы теңдігін сақтау және құқық қорғау органдарын реформалау.
Саяси реформалар
Президент саяси жүйені демократияландыруды және халықтың ел басқаруға қатысуын қамтамасыз етуді басты басымдық ретінде белгіледі. Саяси реформалар келесі бағыттарды қамтиды:
- Жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту
Жергілікті басқару жүйесін нығайту Жаңа Қазақстан құрудағы маңызды қадамдардың бірі. Президент ауылдар мен аймақтардың дербестігін қамтамасыз етіп, олардың жергілікті мәселелерді өз бетінше шешу мүмкіндігін арттыруды тапсырды.
— Әрбір ауыл, аудан және қала өз бюджеті мен даму жоспарын тиімді түрде басқаруы тиіс.
— «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидатын жүзеге асыру үшін жергілікті әкімдіктердің ашықтығы қамтамасыз етіледі.
- Саяси партиялар мен азаматтық қоғамды дамыту
Президент көппартиялық жүйені нығайту және азаматтық қоғам институттарын дамыту қажеттігін атап өтті. Бұл мақсатта:
— Жаңа саяси партиялардың құрылуына жағдай жасалады.
— Үкіметтік емес ұйымдардың және бастамашыл топтардың жұмысын қолдау шаралары күшейтіледі.
- Сайлау жүйесін реформалау
Халықтың саяси процестерге белсенді қатысуы үшін сайлау жүйесі ашық әрі әділ болуы тиіс. Президент сайлау процестерін цифрландыруды және халықтың барлық топтарына, соның ішінде ауыл тұрғындарына, сайлау құқықтарын толыққанды жүзеге асыруға мүмкіндік беруді тапсырды.
Экономикалық реформалар
Экономиканы реформалау Жаңа Қазақстанның негізін қалау үшін маңызды. Президент бұл салада келесі шараларды ұсынды:
- Ресурстарды әділ пайдалану**
Қазақстанның табиғи ресурстарынан түсетін кірістерді әділ бөлу – экономикалық реформалардың негізгі мақсаты. Президент жер қойнауын пайдаланудан түскен табыстардың әрбір азаматтың игілігіне бағытталуы керектігін айтты. «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы арқылы болашақ ұрпаққа қаржылық негіз қалануда.
- Монополиямен күрес және кәсіпкерлікті қолдау
Монополиялар экономикалық әділетсіздіктің басты себептерінің бірі. Президент адал бәсекелестікті қамтамасыз ету үшін:
— Ірі монополиялық компаниялардың қызметін бақылауды күшейтуді,
— Шағын және орта бизнесті қолдауға бағытталған бағдарламаларды кеңейтуді тапсырды.
- Аграрлық секторды дамыту
Ауыл шаруашылығы – Қазақстан экономикасының маңызды секторы. Президент ауылдық жерлерде өндірісті арттыру, фермерлерге қаржылай көмек көрсету және агротехнологияларды енгізу арқылы ауыл шаруашылығын жаңа деңгейге көтеруді көздейді.
Әлеуметтік реформалар
Әлеуметтік әділеттілік Жаңа Қазақстанның ажырамас бөлігі. Президент халықтың тұрмысын жақсарту үшін келесі шараларды ұсынды:
- Білім беру жүйесін жетілдіру
— Ауыл мектептерін жаңғырту және білім беру инфрақұрылымын дамыту.
— Мұғалімдердің жалақысын арттыру және олардың мәртебесін көтеру.
— Техникалық және кәсіби білім беру мекемелерін қолдау.
- Денсаулық сақтау саласын жақсарту
Денсаулық сақтау жүйесін реформалау мақсатында:
— Ауылдық жерлерде медициналық мекемелер салу.
— Азаматтарға қолжетімді медициналық қызмет көрсету.
— Дәрігерлердің еңбек жағдайын жақсарту.
- Әлеуметтік қолдау жүйесін күшейту
Президент халықтың осал топтарын қорғауды күшейтуді тапсырды. Бұл бағытта:
— Көпбалалы отбасыларды, мүгедектігі бар азаматтарды және зейнеткерлерді қолдау бағдарламалары кеңейтіледі.
— Әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақылардың көлемі арттырылады.
Құқықтық реформалар
Құқықтық тәртіп пен заң үстемдігін қамтамасыз ету – Жаңа Қазақстан құрудағы басты міндеттердің бірі. Президент бұл салада келесі реформаларды жүзеге асыруды тапсырды:
- Сот жүйесін реформалау
Сот әділдіктің кепілі болуы тиіс. Президент:
— Судьялардың тәуелсіздігін қамтамасыз етуді,
— Сот процестерінің ашықтығын арттыруды,
— Азаматтардың сот жүйесіне деген сенімін нығайтуды тапсырды.
- Құқық қорғау органдарының қызметін реформалау
Құқық қорғау органдарының жұмысы халықтың құқықтарын қорғауға бағытталуы қажет. Бұл бағытта:
— Полиция қызметінің ашықтығы қамтамасыз етіледі.
— Азаматтардың арыз-шағымдарын жылдам қарау жүйесі енгізіледі.
Мемлекеттік басқару реформалары
Президент мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру үшін келесі шараларды ұсынды:
- Цифрландыру
Мемлекеттік қызметтердің басым бөлігін цифрлық форматқа көшіру арқылы бюрократияны азайту және халыққа көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру.
- Ашықтық пен есептілік
Мемлекеттік органдардың жұмысын халыққа ашық етіп көрсету, қабылданатын шешімдер бойынша халықпен кеңесу.
- Кадрлық саясатты жетілдіру
Мемлекеттік қызметке жас және білікті мамандарды тарту, олардың кәсіби біліктілігін арттыруға жағдай жасау.
Ойымызды қортындылай келе еске сала кетейік, Президенттің Жаңа Қазақстан құру туралы бастамасы – елдің жаңа даму кезеңіндегі маңызды стратегиялық қадам. Бұл реформалар әділетті, тең құқықты және ашық қоғам құруға бағытталған. Жаңа Қазақстан – әрбір азаматтың құқықтары мен мүдделері қорғалатын, тұрақты экономикалық өсім мен әлеуметтік әділеттілік қамтамасыз етілетін мемлекет.
Бұл мақсаттарға жету үшін әрбір қазақстандықтың белсенді қатысуы және мемлекеттік органдардың үйлесімді жұмысы қажет. Жаңа Қазақстан – біздің ортақ болашағымыз.
