Қазақстан Президентінің халыққа арнаған Жолдауы – елдің әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуының жаңа бағытын айқындайтын маңызды құжат. 2024 жылғы Жолдауда Президент елдің алдағы даму стратегиясын Әділетті Қазақстан құру идеясына негіздеді. Бұл тұжырымдама – қоғамдағы теңдік, заң үстемдігі және әрбір азаматтың құқығын қорғауды басты мақсат еткен жаңғыру жолы.
Әділетті Қазақстан: жаңа парадигма
Әділетті Қазақстан – бұл азаматтардың әлеуметтік әділеттілікке қол жеткізетін, тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін және мемлекеттің халық мүддесіне жұмыс істейтін моделі. Президент бұл бағыттың қоғамның барлық салаларын қамтитынын атап өтті: экономика, әлеуметтік саясат, құқық қорғау жүйесі және басқару ісі.
Әділетті Қазақстан идеясының негізі үш басты қағидадан тұрады:
- Әділетті экономика: Табыс пен ресурстарды тең бөлу, адал бәсекелестікті қамтамасыз ету және экономикалық саясатты халықтың қажеттіліктеріне бейімдеу.
- Әділетті қоғам: Әлеуметтік қолдау жүйесін күшейту, азаматтардың құқықтарын қорғау және қоғамда теңдік орнату.
- Әділетті мемлекет: Билік пен азаматтардың өзара сенімін арттыру, заң үстемдігін қамтамасыз ету және мемлекеттік басқарудың ашықтығын нығайту.
Экономикадағы әділеттілікке қол жеткізу
Президент экономикалық әділеттілікке басымдық беруді тапсырды. Қазақстан экономикасының ұзақ уақыт бойы ресурсқа тәуелділігі халық арасында теңсіздікке және аймақтар арасындағы даму айырмашылықтарына әкелді. Жолдауда әділетті экономикаға көшу үшін келесі шаралар ұсынылды:
- Ресурстарды әділ бөлу
Қазақстан – табиғи ресурстарға бай ел. Алайда оның игілігін қарапайым халықтың сезінуі жеткіліксіз. Президент жер қойнауын пайдаланудан түсетін кірістерді әділ бөлуді және Ұлттық қордың қаражатын болашақ ұрпақ үшін сақтауды тапсырды. «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы арқылы әрбір қазақстандық балаға қаражат жинақтау жоспары ұсынылды.
- Бизнеске қолдау және адал бәсекелестік
Шағын және орта бизнесті дамыту – экономиканы әртараптандырудың басты шарты. Президент бизнесті әкімшілік кедергілерден арылтып, адал бәсекелестік орнатудың маңыздылығын атап өтті. Бұл шаралар тек монополиялармен күресіп қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын ашуға және халықтың табысын арттыруға мүмкіндік береді.
- Аймақтарды теңгерімді дамыту
Аймақтардың дамуындағы теңсіздік – әділетсіздіктің басты көріністерінің бірі. Президент шағын қалалар мен ауылдық елді мекендерді дамытуға басымдық беру керектігін айтты. Инфрақұрылымды жетілдіру, су және жол мәселелерін шешу, ауыл шаруашылығын қолдау – бұл бағыттағы негізгі шаралар.
Әлеуметтік әділеттілік
Әділетті Қазақстанның тағы бір маңызды бағыты – әлеуметтік теңдікті қамтамасыз ету. Президент халықтың әл-ауқатын жақсарту үшін келесі шараларды ұсынды:
- Білім беру және денсаулық сақтау жүйесін дамыту
— Білім беру: Білім сапасын арттыру, ауыл мектептерін жаңғырту және жоғары білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету мәселелері басым бағыт ретінде қарастырылды. Президент «Тегін білім – тең мүмкіндіктер» қағидасын іске асырудың маңыздылығын атап өтті.
— Денсаулық сақтау: Қолжетімді медицина – әрбір азаматтың құқығы. Жолдауда медициналық қызметтердің сапасын арттыру, дәрігерлердің еңбекақысын көбейту және ауылдық жерлерде ауруханалар салу қажеттілігі баса айтылды.
- Әлеуметтік қолдау
Мемлекет әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз ету үшін халықтың осал топтарына ерекше назар аударуы тиіс. Президент көпбалалы отбасыларды, зейнеткерлерді және мүгедектігі бар адамдарды қолдау үшін жаңа бағдарламаларды іске қосу қажеттігін айтты. Сонымен қатар, табысы төмен азаматтарға арналған тұрғын үй бағдарламаларын кеңейту тапсырылды.
Құқықтық реформа және заң үстемдігі**
Әділетті Қазақстан құру үшін заң үстемдігін қамтамасыз ету – басты міндеттердің бірі. Президент құқық қорғау және сот жүйелерінде түбегейлі реформалар жүргізу қажеттігін атап өтті. Бұл реформалар келесі бағыттарды қамтиды:
- Сот жүйесін реформалау**
Сот жүйесі әділеттіліктің кепілі болуы тиіс. Президент судьялардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету және сот процестерін ашық ету арқылы халықтың сотқа деген сенімін арттыруды тапсырды.
- Құқық қорғау органдарын жаңғырту
Құқық қорғау органдарының қызметі қоғамның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталуы керек. Президент полицияның қызметін азаматтарға бағыттап, олардың кәсіби біліктілігін арттыру қажеттігін атап өтті.
Мемлекеттік басқару жүйесінің ашықтығы
Мемлекеттік басқарудың тиімділігі халықтың билікке деген сенімімен өлшенеді. Жолдауда мемлекеттік қызмет жүйесін реформалау және оның ашықтығын қамтамасыз ету шаралары ұсынылды. Атап айтқанда:
— Цифрландыру: Мемлекеттік қызметтердің көпшілігін цифрлық форматқа көшіру, бюрократияны азайту және азаматтарға көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру.
— Қоғаммен байланыс: Әрбір мемлекеттік органның халықпен кері байланыс орнатуы және азаматтардың пікірін ескеруі міндеттелді.
Саяси реформалар
Әділетті Қазақстан құру жолындағы маңызды қадамдардың бірі – саяси жүйені жаңғырту. Президент халықтың шешім қабылдау процестеріне қатысуын қамтамасыз ету үшін келесі реформаларды ұсынды:
— Жергілікті өзін-өзі басқару: Әрбір аймақ пен ауылдың өз мәселелерін шешуде дербестігін қамтамасыз ету.
— Азаматтық қоғамды дамыту: Үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың бастамаларына қолдау көрсету.
Президенттің Әділетті Қазақстан құру идеясы – елдің жаңғыру жолындағы стратегиялық қадамы. Бұл тұжырымдама тек экономикалық және әлеуметтік мәселелерді шешіп қана қоймай, халықтың мемлекетке деген сенімін арттыруға бағытталған. Әділеттілік принциптеріне негізделген мемлекет құру – Қазақстанның әлемдік аренада бәсекеге қабілетті елге айналуының кепілі.
Бұл міндетті жүзеге асыру үшін әрбір азаматтың белсенді қатысуы және мемлекеттік органдардың үйлесімді жұмысы қажет. Әділетті Қазақстан – біздің ортақ болашағымыз.
