Қазіргі заманғы қоғамда тұтынушылардың құқықтарын қорғау маңызды мәселе болып табылады. Бұл құқықтар тек сатып алу мен сату процесінде ғана емес, сонымен қатар тұтынушының құқықтық сауаттылығын арттыруда, азаматтық жауапкершілікті дамытуда да ерекше мәнге ие. Қазақстан Республикасында «Е-тұтынушы» жүйесі арқылы тұтынушылардың құқықтарын қорғау жұмыстары қарқынды түрде жүргізілуде. Бұл жүйе азаматтардың құқықтарын қорғауға, кәсіпкерлік субъектілерімен тиімді байланыс орнатуға, сонымен қатар құқықтық сауаттылықты арттыруға бағытталған.
2024 жылдың 5 айында «Е-тұтынушы» ақпараттық жүйесі арқылы тұтынушылар мен кәсіпкерлерге көрсетілген қызметтердің нәтижелері өте маңызды. Аталған уақыт аралығында жүйеде 1558 жаңа пайдаланушы тіркелді, ал 412 кәсіпкерлік субъектісі тіркелді. Бұл көрсеткіштер тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталған жұмыстың тиімділігін көрсетеді.
Аталған жүйе арқылы 112 өтініш қабылданды, сонымен қатар қажетті жұмыстар атқарылды. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі шаралар уақтылы қабылданып, құқық бұзушылықтарды жою мақсатында тиісті әрекеттер жасалды.
Құқықтық сауаттылықты арттыру мақсатында жүргізілген ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының рөлі ерекше. 2024 жылдың 5 айында Департамент тарапынан 2165 ақпараттық-түсіндіру шаралары жүзеге асырылды. Олардың ішінде:
БАҚ-та сөз сөйлеу: 69 рет
БАҚ-та жарияланымдар саны: 114
Әлеуметтік желілердегі жарияланымдар: 1960, оның ішінде Инстаграм мен Фейсбукта 980 жарияланым
Өткізілген брифингтер саны: 13
Бұл жұмыстар тұтынушылар арасында құқықтық білімді насихаттау, заңнаманы түсіндіру, және азаматтардың құқықтары туралы ақпаратты жеткізуге бағытталған.
2024 жылдың 5 айында тұтынушылардың құқықтарын қорғау бойынша көптеген жетістіктерге қол жеткізілді. Бұл кезеңде жалпы сомасы 72 миллион теңге тұратын ақша қаражаттары тұтынушыларға қайтарылды. 1902 өтініштің 1664-і қанағаттандырылды, 135 өтініш бойынша түсіндірме берілді, ал 58 өтініш қайта бағытталды.
Талап-арыз қызметі бойынша да нәтиже байқалды. 9 талап-арыз бойынша сот отырысына қатысып, 4 талап-арыз бойынша соттың оң шешімі қабылданды, нәтижесінде 1 424 750 теңге өндірілді.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау бойынша жұмыстар жалғасуда. Жоспар бойынша «Е-тұтынушы» жүйесінің мүмкіндіктерін кеңейту, құқықтық сауаттылықты арттыру бойынша іс-шараларды күшейту, сонымен қатар тұтынушылар мен кәсіпкерлер арасында ақпараттық байланыс орнату мақсатында түрлі жобалар жүзеге асырылмақ.
Сондай-ақ, ҚР Сауда және интеграция министрлігі Тұтынушылардың құқықтарын қорғау Комитеті Төрағасының тапсырмасына сәйкес, өңірде мемлекеттік органдардан, үкіметтік емес ұйымдардан және қоғамдық бірлестіктерден құралған «Ситуациялық штаб» жұмыс тобы құрылды.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғаудың бірыңғай ақпараттық жүйесі (Е-тұтынушы) мен жүргізілген ақпараттық-түсіндіру жұмыстары Қазақстанда азаматтардың құқықтарын қорғауды нығайтуға, құқықтық мәдениетті көтеруге, және кәсіпкерлермен ашық диалог орнатуға ықпал етеді. Тұтынушылар мен кәсіпкерлердің құқықтық сауаттылығын арттыру арқылы мемлекетіміздің экономикасын дамытуда маңызды қадамдар жасалып жатыр.
Болашақта «Е-тұтынушы» жүйесінің жұмысы одан әрі жетілдірілуі, тұтынушылардың құқықтары мен мүдделерін қорғау жұмыстарының тиімділігі артып, азаматтардың құқықтарын қорғау бойынша мемлекеттік саясаттың маңызды бөлігіне айналуы тиіс.
