Шымкент қаласындағы Ж.Шанин атындағы академиялық қазақ драма театры 1929 жылдан бастап қазақ театрының дамуына ерекше үлес қосып келе жатыр. Бұл театрдың 95 жылдық мерейтойы аясында, оның тарихи негізі мен мәнін архивтік құжаттар арқылы дәлелдеу жұмыстары жүргізілді. Осының нәтижесінде, театрдың терең тарихы мен оның мәдени өмірдегі маңызына көз жеткізілді. Биылғы жыл театрдың өткен тарихын жаңғырту мен қазіргі даму бағытын талқылауға арналады.
Театрдың тарихы ұзақ жылдар бойы 1934 жылдан басталады деп есептелген. Алайда, соңғы зерттеулер мен архивтік құжаттар театрдың пайда болуы 1929 жылы, яғни 95 жыл бұрын басталғанын көрсетеді. Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен дөңгелек үстелге қатысушылар, атап айтқанда, Қазақстан жазушылар одағының Шымкент қаласы өкілдігінің басшысы Момбек Әбдәкімұлы, белгілі журналист Ғалымжан Елшібай, Ж.Шанин театрының әдебиет бөлімінің меңгерушісі Сая Қасымбек, театрдың көркемдік жетекшісі Сұлтан Оңғарұлы, театр ұжымы және басқа да қатысушылар, театр тарихының тереңдігіне назар аударды.
Шымкент театрының тарихы жөніндегі маңызды деректер Оңтүстік Қазақстан облыстық атқару комитеті төралқасының 1934 жылғы 19 қарашадағы қаулысынан алынған. Онда «жұмыс істеп тұрған қазақ театрының әлеуетін күшейтуге дереу кірісу» жөнінде нұсқау берілген. Архивтен алынған мәліметтер театрдың 1929 жылдан бері жұмыс істегенін көрсетеді.
Мысалы, 1927 жылғы 16 қазандағы хаттамада Қазақ мемлекеттік театрының директоры Ж.Шанин театр режиссерлерінің тапшылығын атап, «Қазақстанда режиссер болатын тек Аймауытов қана бар» деген сөздер айтқан. Бұл деректер Ж.Аймауытовтың театр ісін дамытуда маңызды рөл атқарғанын дәлелдейді. Сонымен қатар, архивтік құжаттарда 1929 жылы Шымкентте музыкалық-драмалық үйірме жұмыс істегені және шәкірттердің театрға қажетті пәндерді оқығаны көрсетілген. 1929 жылдың 28 қыркүйегінде «Шымкент қалалық қазақ драма театрының сахнасын жабдықтау бойынша материалдық-шаруашылық шығындар жөніндегі алдын ала смета» құжаты да архивте сақталған, онда театрдың сахнасына 7 589 рубль бөлінгені жазылған.
Театрдың көркемдік жетекшісі Сұлтан Оңғарұлы алдағы жоспарларымен бөлісіп, Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясынан 19 студенттің тәжірибеден өтетінін мәлімдеді. Бұл, өз кезегінде, театрдың жаңа идеялар мен жаңашылдықтарға толы болуына себепкер болады. Театрдың ұжымы тәжірибелі мамандардың жетекшілігімен білімдерін жетілдіріп, тәжірибелік дағдыларын шыңдайтын болады.
Ж.Шанин атындағы академиялық қазақ драма театрының 95 жылдық мерейтойының аясында биыл қараша айында Шымкент қаласында Орталық Азия театрларының ІХ фестивалі өтеді. Бұл фестиваль шеңберінде түрлі елдерден келген театр ұжымдары өз өнерлерін көрсетеді. Фестиваль театрдың мәдени өміріне жаңа серпін беріп, халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға мүмкіндік жасайды.
Ж.Шанин атындағы академиялық қазақ драма театрының 95 жылдық тарихы Қазақстан мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады. Театрдың дамуы, архивтік деректердің зерттелуі мен қазіргі жоспарлары — қазақ театрының алдағы уақытта да өз мәдениетін және ұлттық құндылықтарын насихаттауға үлкен үлес қосатынын көрсетеді. Бұл театр — тек өнер ошағы емес, сонымен қатар, мәдениетіміздің жанашыры және ұлттың рухани байлығының айнасы. Ж.Шанин театрының тарихы мен бүгінгі іс-әрекеттері бізді өнерімізге, мәдениетімізге және ұлттық дәстүрімізге байсалды көзқараспен қарауға үндейді.
