Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмасы бойынша құмар ойындарға тәуелділік, яғни лудомания мәселесіне арналған кешенді жоспар әзірленді. Бұл жоспардың мақсаты – 2024-2026 жылдар аралығында лудомания мен заңсыз ойын бизнесімен күресті тиімді жүргізу. Қазіргі уақытта елімізде құмар ойындарға тұрақты қатысатын адамдардың санын 350 000-нан 201 600-ге дейін азайту көзделген. Бұл бастама қоғамдағы әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған.
Лудомания – бұл патологиялық тәуелділік, оны Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы таныған. Статистикалық мәліметтер бойынша, Қазақстанда құмар ойындарға тәуелді адамдардың саны 350 000-ға жуық, олардың ішінде жасөспірімдердің үлесі байқалады. Бұл жастық кезеңде адамдардың психологиялық және әлеуметтік жағдайы қалыптасып, тәуелділіктің теріс әсерлері ерекше байқалуы мүмкін. Жасөспірімдер арасында қаржылық қиындықтар, отбасылық даулар мен әлеуметтік проблемалар туындайды.
Қазақстанда ойын бизнесінің 26 субъектісі, оның ішінде 6 казино, 9 ойын автоматтары залы, 11 букмекерлік кеңсе қызмет етеді. 2020 жылы букмекерлік кеңселер мен тотализаторлар Алматы облысы мен Ақмола облысында арнайы ойын аймақтарына көшірілген. Бұл шаралар заңсыз ойын бизнесін бақылауға алуға мүмкіндік берді. Мемлекеттік бақылаудың нәтижесінде 2021 жылдан бастап 36 ойын мекемесі лицензиядан айырылды. Бұл шаралар лудоманиямен күресте маңызды қадам болып табылады.
2024-2026 жылдарға арналған кешенді жоспар бірнеше негізгі бағыттарды қамтиды:
Мемлекеттік Бақылауды Күшейту: Ойын бизнесін реттеу және лицензиялау шараларын нығайту, заңсыз ойын мекемелерінің қызметін жою;
Ақпараттандыру және Білім Беру: Құмар ойындардың зияны туралы халықты ақпараттандыру, жастар арасында қаржылық сауаттылықты арттыру. Бұл үшін мектептер мен жоғары оқу орындарында арнайы бағдарламалар енгізу жоспарлануда;
Психологиялық Қолдау: Тәуелділіктен зардап шеккен азаматтарға психологиялық көмек көрсету, реабилитация бағдарламаларын жүзеге асыру. Психологтар мен әлеуметтік қызметкерлердің қатысуымен топтық терапиялар ұйымдастыру,
Өзін-өзі Шектеу Қызметтері: Азаматтар мен резиденттер үшін құмар ойындарға қатысудан өзін-өзі шектеу қызметін автоматтандыру. Бұл қызмет адамдарға өз тәуелділіктерін мойындап, ойындарға қатысуды тоқтатуға мүмкіндік береді.
Лудомания мәселесін шешу үшін мемлекет пен қоғам арасында тығыз ынтымақтастық қажет. Азаматтар мен ұйымдардың қоғамдағы жауапкершілігін арттыру, жергілікті деңгейде профилактикалық шараларды ұйымдастыру, медиакампаниялар арқылы ақпараттандыру – осының бәрі құмар ойындардың зиянды әсерлерін азайтуға ықпал етеді. Әлеуметтік желілерде ақпараттық науқандар өткізу, тұрғындармен ашық диалог жүргізу маңызды. Мемлекет ойын бизнесі мен құмар ойындарға қатысты заңдарды жетілдіріп, жаңа нормаларды енгізу арқылы заңсыз әрекеттерді жоюға бағытталған шараларды қабылдауы керек.
Қазақстанда құмар ойындарға тәуелділікті азайтуға бағытталған кешенді жоспарлар қоғамның әл-ауқатын жақсартуға, жастарды қорғауға және әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға бағытталған. Мемлекеттік бақылауды күшейтіп, азаматтарды ақпараттандыру, сондай-ақ психологиялық көмек көрсету – осы мәселені шешудің тиімді жолдары. Лудоманиямен күрес – тек мемлекеттік органдардың ғана емес, барлық қоғамның ортақ міндеті. Тек бірлескен күш-жігермен ғана біз қоғамды құмар ойындардың зиянынан қорғап, қауіпсіз болашаққа қол жеткізе аламыз.
