Рухани астанамыз әрі түбі бір түркі әлемінің алтын бесігі атанған Түркістан қаласы тек тарихи-мәдени мұралардың ғана емес, бүгінгі таңда отандық ғылымның жаңа тынысы мен интеллектуалды жаңғырудың орталығына айналып келеді. Қасиетті Қожа Ахмет Ясауи кесенесі мен заманауи әкімшілік ғимараттары қатар орналасқан бұл өңірде ғылымды танымал ету және ғалымдардың қол жеткізген озық жетістіктерін халық арасында кеңінен насихаттау мемлекеттік маңызы бар стратегиялық міндет ретінде жүзеге асырылуда. Қазіргі қоғамда «ғылым тек кабинеттер мен зертханалардың ішінде қалуы тиіс емес» деген қағидат түбегейлі орнығып, ғылыми жаңалықтар мен инновациялық идеялардың халыққа қолжетімді, түсінікті әрі күнделікті өмірде пайдалы болуы басты назарға алынып отыр.
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті мен өңірдегі басқа да ғылыми-білім беру ұйымдары ғылымды халық арасында насихаттаудың бірегей алаңына айналып, қарапайым халық пен жас ұрпақ санасында ғылыми дүниетанымды қалыптастыруға сүбелі үлес қосуда. Киелі шаһарда ұйымдастырылып жатқан түрлі ғылыми фестивалдер, ашық есік күндері, интерактивті көрмелер мен ғылыми стендаптар көрермендерге күрделі физикалық, химиялық, биологиялық немесе тарихи-археологиялық үдерістердің қарапайым тілде қалай түсіндірілетінін көрсетіп, жастардың ғылымға деген қызығушылығын оятуда. Бұл бағыттағы игі істер университет қабырғасымен ғана шектелмей, бүкіл өңірдің интеллектуалды әлеуетін арттыруға, рухани астанамызды заманауи білім мен ғылымның орталығына айналдыруға негіз қалауда. Себебі ғылымды бұқараға қолжетімді әрі түсінікті ету – қоғамды алға жетелейтін инновациялық ойлау мен сапалы өзгерістердің басты кепілі. Осы арқылы өскелең ұрпақтың таным көкжиегі кеңейіп, ізденімпаздық қабілеті шыңдала түседі.
Бұл бағыттағы атқарылып жатқан ауқымды жұмыстар өңірдің интеллектуалды әлеуетін арттырып қана қоймай, жас буынның ғылым мен техникаға деген көзқарасын түбегейлі өзгертуге мүмкіндік береді. Университет қабырғасындағы зерттеушілер мен жас ғалымдар өз еңбектерін тек теория жүзінде қалдырмай, оны қоғамның игілігіне жарату жолында тынымсыз еңбек етуде. Мәселен, өңірдің климаттық ерекшеліктерін ескере отырып жасалатын ауыл шаруашылығындағы инновациялық жобалар, су ресурстарын үнемдеу технологиялары және өңірдің көне тарихын жаңаша әдістермен зерттейтін археологиялық жаңалықтар Түркістанның ғылыми әлеуетінің қаншалықты жоғары екенін айқын көрсетеді.
Ғылымды насихаттау ісінде халықаралық ынтымақтастық пен тәжірибе алмасудың да маңызы ерекше. Түркістанға Түркі әлемінің түкпір-түкпірінен келіп жатқан жас зерттеушілер, про профессорлар мен ғалымдар ортақ интеллектуальды кеңістік құрып, жаһандық ғылымның өзекті мәселелерін талқылайтын диалог алаңын қалыптастырды. Бұл үдеріс жас ұрпақтың отандық білім беру жүйесіне деген сенimін нығайтып, болашақта әлемдік деңгейдегі жаңалықтар ашатын білікті маман болып қалыптасуына жол ашады. Түркістан тек өткеннің өшпес іздерін сақтаған қасиетті мекен ғана емес, сонымен бірге болашақтың инновациялық технологиялары мен ғылыми жаңалықтарының жарқын ошағына айналып бара жатқаны сөзсіз.
Әсіресе, университет ғалымдарының мектеп оқушылары мен колледж студенттеріне арнап тұрақты түрде өткізетін танымдық мастер-кластары, сондай-ақ робототехника, бағдарламалау және жасанды интеллект негіздері бойынша ұйымдастырылатын ашық сабақтары өңірдегі жас буынның болашақ мамандықты саналы түрде дұрыс таңдауына жол ашып қана қоймай, олардың бойында сыни тұрғыдан ойлау, шығармашылық көзқарас пен зерттеушілік қабілетті терең тәрбиелейді. Бұл бастамалар өскелең ұрпақтың теориялық біліммен ғана шектеліп қалмай, оны заманауи технологиялық үдерістермен ұштастыруына түрткі болады.
Түркістандағы ғылымды танымал ету үдерісі тек қана аудиториялық теориялық дәрістермен немесе қағаз жүзіндегі баяндамалармен шектелмей, өңірдің нақты әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерімен, өндірістік сұраныстарымен тығыз байланыста жүруімен ерекшеленеді. Мәселен, жергілікті агрономдар мен биология саласының ғалымдарының құрғақшылық пен климаттың өзгеру жағдайында төзімділік танытып, жоғары өнім беретін дақылдарды өсіру, суды үнемдейтін озық инновациялық жүйелерді өндіріске енгізу немесе топырақ құнарлылығын арттыру бағытындағы маңызды жетістіктері егіншілік пен мал шаруашылығымен айналысатын қарапайым шаруаларға арналған өте түсінікті әрі қолжетімді әдістемелік құралдар, нұсқаулық кітапшалар арқылы жан-жақты түсіндіріліп, өңірдің ауыл шаруашылығы өндірісіне тікелей және тиімді түрде енгізіліп жатыр.
Сонымен қатар, Түркістан өңірінің ғасырлар қойнауынан сыр шертетін бай археологиялық әлеуеті мен көне тарихын жүйелі түрде зерттеп жүрген отандық тарихшылар мен археологтардың өлшеусіз еңбектері халықаралық және республикалық деңгейдегі сапалы деректі фильмдер, танымдық подкасттар, ғылыми-көпшілік мақалалар арқылы қалың көпшілікке кеңінен насихатталуда, бұл өз кезегінде қоғамның, әсіресе жастардың ұлттық санасын көтеріп, ата-баба мұрасын тек эмоционалды түрде емес, ғылыми тұрғыдан терең түсінуге жол ашады.
Цифрлық дәуірдің заманауи талаптарына сай Түркістандағы ғалымдар мен зерттеушілер әлеуметтік желілер мен арнайы интернет-платформаларды белсенді түрде пайдаланып, өздерінің инновациялық жобаларын халыққа кеңінен таныстыруда. Олар күрделі ғылыми жаңалықтарды қарапайым анимациялық видеолар, қызықты ролиндер мен визуалды инфографикалар форматында түсіндіруді жақсы дәстүрге айналдыруда. Дәл осындай қадамдар ғылым мен қоғам арасындағы бұрыннан қалыптасқан алшақтықты түбегейлі жойып, өзара сенім мен ынтымақтастық көпірін орнатудың ең қуатты әрі тиімді құралына айналып отыр.
