Мемлекеттің стратегиялық даму бағытында жас ғалымдар мен зерттеушілерді жан-жақты қолдау, отандық ғылымды қаржыландыруды арттыру және жоғары білім беру жүйесін заман талабына сай жаңғырту – басым міндеттердің қатарында. Жаһандық бәсекелестік үстемдік еткен заманда ұлттың бәсекеге қабілеттілігі тек қазба байлықтармен немесе шикізат экспортымен емес, ең алдымен адами капиталдың сапасымен, инновациялық идеялармен және зияткерлік әлеуетпен өлшенеді. Ел болашағын жоғары технологиялар мен ғылыми жаңалықтарсыз, яғни қуатты зияткерлік әлеуетсіз елестету мүмкін емес, өйткені кез келген мемлекеттің ұзақмерзімді тұрақтылығы мен экономикалық қуаты оның ғылымға салған инвестициясының қайтарымымен тікелей байланысты болып келеді.
Бүгінгі таңда бұл бағыттағы жұмыстар тек теория жүзінде қалып қоймай, нақты мемлекеттік бағдарламалар мен ауқымды бастамалар арқылы жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Атап айтқанда, отандық ғылымды қаржыландыру көлемін ұлғайту, іргелі және қолданбалы зерттеулерге жағдай жасау мәселесі мемлекеттік деңгейде басты назарда тұр. Бұл өз кезегінде жас зерттеушілердің өздерінің батыл ғылыми идеяларын іске асыруына, зертханалық кешендерді жаңартуына және әлемдік ғылыми қауымдастықпен тығыз байланыс орнатуына мол мүмкіндік береді.
Ғылым саласындағы кадрлық әлеуетті арттыру мақсатында жас ғалымдарға арналған арнайы гранттық қаржыландыру түрлері көбейтіліп, олардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған игі қадамдар жасалуда. Мәселен, баспана мәселесін шешуге арналған жеңілдетілген ипотекалық несиелеу жүйесі мен тұрғын үй сертификаттарының берілуі жас мамондардың күнделікті тұрмыстық қиындықтарға алаңдамай, тек шығармашылық-ізденіс пен зерттеу жұмыстарына толықтай берілуіне жол ашуда. Бұл шаралар ғылым жолына түскен жастардың тұрақтылығын қамтамасыз етіп қана қоймай, елдегі ғылыми мектептердің сабақтастығын үзбей жалғастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жоғары білім беру жүйесін заман талабына сай жаңғырту барысында тек республикалық орталықтарға ғана емес, өңірлік жоғары оқу орындарына да айрықша мән берілуде. Аймақтардағы университеттерді заманауи зерттеу орталықтарына айналдыру арқылы талантты жастардың үлкен мегаполистерге немесе шетелге ағылуын азайтып, өз туған өлкесінде сапалы білім алуына және өңірдің экономикалық дамуына үлес қосуына жағдай жасалуда. Осы арқылы білім беру мен нақты өндіріс секторларының арасындағы байланыс нығайып, ел экономикасының инновациялық негізі қалануда.
Соңғы жылдары жас зерттеушілерге арналған гранттық қаржыландыру көлемі айтарлықтай ұлғайтылды. Бұл олардың батыл ғылыми жобаларын іске асыруға, материалдық-техникалық және заманауи зертханалық базаларды түбегейлі жаңартуға, сондай-ақ әлемнің жетекші ғылыми орталықтарымен халықаралық тәжірибе алмасуына кең мүмкіндіктер ашты. Әсіресе, жас ғалымдарды қолдауға бағытталған арнайы мақсатты конкурстардың тұрақты түрде өткізілуі ғылым саласына қадам басқысы келетін талантты жастардың санын көбейтіп қана қоймай, олардың әлеуметтік жағдайын тұрақтандыруға оң ықпал етуде. Атап айтқанда, ғылыми кадрлардың баспана мәселесін шешуге бағытталған жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалардың іске қосылуы мен жергілікті атқарушы органдар тарапынан тұрғын үй сертификаттарының берілуі – ғылыми ортадағы кадрлардың тұрақтылығы мен сабақтастығын қамтамасыз етудегі маңызды қадам. Баспаналы болған жас маманның ғалым ретінде қалыптасып, ұзақ мерзімді зерттеулер жасауына сенімді негіз қаланады.
Бұған қоса, елдегі жоғары білім беру жүйесін дамыту мен сапасын арттыруда өңірлік жоғары оқу орындарының рөлін күшейту мемлекеттік саясаттың өзегіне айналып отыр. Бұрын ғылыми-зерттеу жұмыстары мен академиялық ресурстар тек республикалық маңызы бар ірі қалалар мен орталықтарда ғана шоғырланса, Түркістан қаласы сияқты рухани-мәдени және білім орталықтарын қоса алғанда, қазіргі таңда өңірлердегі университеттер де заманауи зерттеу орталықтарына, инновациялық хабтарға айналып, жергілікті жердің өзекті мәселелерін шешуге атсалысуда.
Бұл үрдіс аймақтардағы қабілетті жастардың үлкен мегаполистерге немесе шетелге кетпей-ақ, өз туған өлкесінен кетпей-ақ әлемдік стандарттарға сай сапалы білім алуына және заманауи ғылыммен тікелей айналысуына жол ашуда. Өңірлік жоғары оқу орындарын жүйелі түрде дамыту арқылы жергілікті өндіріс орындары, зауыттар мен кәсіпорындардың нақты қажеттіліктеріне сай білікті мамандар даярлау жолға қойылуда. Бұл өз кезегінде білім беру жүйесі мен нақты сектордың арасындағы байланысты арттырып, алтын көпірді нығайта түседі.
Осы орайда ғылым саласында жоғары оқу орындары арасындағы кооперацияны арттырудың маңызы айрықша. Қатаң бәсекелестік заманында тек жекелеген білім ордаларының оқшау жұмыс істеуі нәтиже бермейді, керісінше, отандық және жетекші шетелдік университеттер, сондай-ақ ірі ғылыми-зерттеу институттары өзара тығыз ынтымақтастық пен серіктестік орнатуы тиіс. Оқу орындары арасындағы академиялық ұтқырлықты күшейту, бірлескен ауқымды ғылыми жобаларды қолға алу, кадрлар алмасу және ортақ зертханалық инфрақұрылымды тиімді пайдалану ресурстарды орынды жұмсауға және ғылыми жаңалықтардың сапасын халықаралық деңгейге көтеруге мүмкіндік береді.
Мәселен, Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті мен басқа да елдегі жетекші ұлттық университеттердің өңірлік жоғары оқу орындарына әдістемелік және ғылыми тұрғыдан қолдау көрсетуі аймақтардағы ғылыми әлеуеттің қарқынды өсуіне қуатты серпін береді.
Сонымен қатар, отандық университеттер мен халықаралық ғылыми орталықтардың өзара кооперациясы қазақстандық ғалымдардың әлемдік ғылыми кеңістікке интеграциялануына, беделді шетелдік басылымдарда мақалалар жариялауына жол ашады. Мемлекет тарапынан жасалып жатқан осындай кешенді қолдау шаралары мен университеттер арасындағы тығыз интеграциялық үдерістер білім мен ғылымды ұлттық экономиканың қозғаушы күшіне айналдырып, еліміздің зияткерлік әлеуетін жаңа биік деңгейге көтеруге негіз қалайды. Әсіресе, бұл бағыттағы ауқымды бастамалардың Түркістан сияқты өңірлердегі білім орталықтарында жүзеге асуы аймақтық жастардың жаһандық ғылымға қолжетімділігін арттырып, еліміздің жалпы инновациялық дамуына үлкен үлес қосады..
